Norveçin 2,3 trilyon dollarlıq suveren sərvət fondu (Norway’s sovereign wealth fund ) 2026-cı ilin üçüncü rübünü təxminən 30 milyard dollar investisiya zərəri ilə başa vurub. Zərərin əsas səbəbi qlobal istiqraz bazarlarında faiz dərəcələrinin yüksəlməsi nəticəsində fondun sabit gəlirli qiymətli kağızlar portfelinin dəyər itirməsi olub.

Marja.az xəbər verir ki, bu barədə dünyanın ən böyük suveren sərvət fondunu idarə edən “Norges Bank Investment Management” (NBIM) məlumat yayıb.

Hesabata əsasən, fondun iyul–sentyabr ayları üzrə investisiya nəticəsi mənfi 278 milyard Norveç kronu (təxminən 29,7 milyard ABŞ dolları) təşkil edib. Bu dövrdə fondun investisiya gəlirliliyi mənfi 0,5% olub. 

İstiqraz investisiyaları 3,5% zərər gətirib

Fondun üçüncü rübdəki mənfi nəticəsinin əsas səbəbi istiqraz bazarında yaşanan kəskin dəyişikliklərdir. Belə ki, NBIM-in sabit gəlirli qiymətli kağızlara investisiyaları hesabat dövründə 3,5% mənfi gəlirlilik göstərib.

Fondun investisiya portfelinin dörddəbirindən çoxunu istiqrazlar təşkil edir. Bu aktivlərin təxminən 70%-i dövlət istiqrazlarına, qalan hissəsi isə korporativ borc qiymətli kağızlarına yönəldilib.

Qlobal bazarlarda dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinin yüksəlməsi mövcud istiqrazların bazar qiymətlərinin aşağı düşməsinə səbəb olub. Xüsusilə, böyük mərkəzi bankların faiz artımlarına başlaması, inflyasiya təzyiqləri və dövlət borclarının artması ilə bağlı narahatlıqlar istiqraz bazarlarına mənfi təsir göstərib.

NBIM-in baş icraçı direktorunun müavini Trond Grande bildirib ki, fondun ümumi gəlirliliyi sıfıra yaxın olsa da, yüksələn faizlər sabit gəlirli investisiyaların nəticələrini zəiflədib.

Səhmlərdən gəlirlilik cəmi 0,5% olub

Fondun aktivlərinin təxminən 72%-ni təşkil edən səhm investisiyaları üçüncü rübdə 0,5% müsbət gəlirlilik nümayiş etdirib. Bununla belə, müxtəlif sektorların nəticələri arasında ciddi fərqlər qeydə alınıb. Trond Grandenin sözlərinə görə, ən yüksək gəlirlilik enerji şirkətlərinin səhmlərində müşahidə edilib. Kommunal xidmətlər və daşınmaz əmlak kimi faiz dərəcələrinə həssas sektorlar isə zəif nəticələr göstərib.

Üçüncü rübdə neft qiymətlərinin yüksəlməsi enerji sektorunun səhmlərinə müsbət təsir edib. Norveç fondu ABŞ-nin “Exxon Mobil” və “Chevron”, eləcə də “Shell” kimi dünyanın iri enerji şirkətlərinə investisiyalar yatırıb.

Fondun investisiya portfelində daşınmaz əmlakdan gəlirlilik 0,4%, birjada listinqə daxil olmayan bərpa olunan enerji infrastrukturu investisiyalarından gəlirlilik isə 7,5% təşkil edib. 

Fondun ümumi dəyəri 670 milyard kron azalıb

Üçüncü rübün sonunda Norveçin suveren sərvət fondunun bazar dəyəri 22,014 trilyon krona, yəni təxminən 2,35 trilyon ABŞ dollarına bərabər olub.Rüb ərzində fondun ümumi dəyəri 670 milyard kron azalıb. Bu azalmanın 278 milyard kronu investisiya zərərindən, 472 milyard kronu isə Norveç kronunun möhkəmlənməsi ilə bağlı valyuta məzənnəsi dəyişikliklərindən qaynaqlanıb. Eyni zamanda, fonda xərclər çıxıldıqdan sonra 80 milyard kron əlavə vəsait daxil olub.  Beləliklə, fondun investisiya zərəri ilə aktivlərinin ümumi bazar dəyərindəki azalma fərqli göstəricilərdir.

Fond “Nvidia”, “Apple”, “Microsoft” və “Alphabet”ə milyardlarla dollar yatırıb

Norveçin suveren sərvət fondu dünyanın müxtəlif ölkələrində təxminən 7 100 şirkətin səhmlərinə investisiya yatırıb. Fond qlobal birjalarda listinqə daxil olan şirkətlərin səhmlərinin orta hesabla 1,5%-nə sahib olmaqla dünyanın ən böyük institusional investorlarından biri hesab edilir. Onun əsas investisiyaları sırasında ABŞ-nin texnologiya nəhəngləri “Nvidia”, “Apple”, “Alphabet” və “Microsoft” yer alır. Təqdim edilən məlumata görə, fondun təkcə “Nvidia” şirkətindəki səhmlərinin dəyəri 65,4 milyard dollar təşkil edir.

NBIM sentyabr ayında ABŞ dövlət istiqrazlarına investisiyalarını azaltmaq niyyətini də açıqlayıb. Bu addım fondun dövlət borc qiymətli kağızlarına ümumi investisiya payını azaltmaq planlarının bir hissəsidir.

İlin ilk yarısında 185 milyard dollara yaxın mənfəət əldə etmişdi

Qeyd edək ki, fond 2026-cı ilin ilk yarısında 12,95% investisiya gəlirliliyi əldə etmiş və təxminən 185 milyard dollar mənfəət açıqlamışdı. 

NBIM-in baş icraçı direktoru Nikolay Tangen avqust ayında bildirmişdi ki, investorlar ilin ilk yarısında fond bazarlarında qeydə alınan yüksək gəlirliliyin davam edəcəyini gözləməməlidirlər.

Norveçin suveren sərvət fondu ölkənin neft və qaz gəlirlərini beynəlxalq maliyyə bazarlarına yatırmaq məqsədilə yaradılıb. Fondun aktivləri səhmlər, istiqrazlar, daşınmaz əmlak və bərpa olunan enerji infrastrukturu layihələri arasında bölüşdürülür.

Fond Norveçin gələcək nəsillər üçün formalaşdırdığı maliyyə ehtiyatlarının idarə olunmasında əsas rol oynayır.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da