Ümumi daxili məhsulunun (ÜDM) təxminən 300%-i qədər borclu Çin iqtisadiyyatı, 2008 -ci ildə Amerika bankı "Lehman Brothers"ın iflası ilə müqayisə oluna bilən ilk böyük korporativ böhranın astanasındadır.

1996-cı ildə Guangzhou şəhərinin cənubunda qurulan və illik satışları 110 milyard dollar olan "Evergrande" bir nəhəngə çevrilib. "Evergrande" əsasən mənzillərin tikintisilə məşğul olur və və mənzilləri yuxarı və orta gəlirli sakinlərə satır.

Marjanın məlumatına görə, 200 min daimi işçisi olan və tikinti sahələrinə 3,8 milyona qədər insan cəlb edən Çinin inşaat və əmlak sahəsində ikinci ən böyük şirkəti olan "Evergrande", 300 milyard dollarlıq borcunu vaxtında ödəyə bilmir və bunun üçün vəsait cəlb etmə nail ola bilmir.

"Evergrand"ın istiqrazlarını girov qoya bilməməsi və onlar üçün maliyyə ala bilməməsi investorlar arasında çaxnaşmaya səbəb olub. Bazar ertəsi günü Şanxay birjasında, 2022 -ci ilin İyul ayında ödəmə vaxtı ilan istiqrazlar 25% ucuzlaşıb.

Çin Qiymətli Kağızlar üzrə Depozit və Təmizləmə Mərkəzi (CSDC) cümə günü şirkət üçün repo əməliyyatlarını dayandırıb.

Həmçinin Şenzhen birjası, şirkətin 2023-cü ildə ödəmə istiqrazları üzrə əməliyyatları dayandırıb və ticarət yenidən başlayanda qiymətlər 35% aşağı düşüb.

Qeyd edək ki, Çin inşaat sənayesində maliyyə böhranı qorxusu geniş yayılıb.Keçən həftə "Moody’s" beynəlxalq reytinq agentliyi satışların aşağı düşməsini, likvidlik risklərini və yenidən maliyyələşdirmənin getdikcə çətinləşməsiniəsas gətirərək Çinin "developerlərinin" proqnozunu "mənfi" səviyyəyə endirib. İlin sonuna qədər podratçıların 14,6 milyard dollar xarici valyuta qaytarması lazımdır.

"Evergrande"ın çətinlikləri üzrə  "ilk zəngi" keçən ilin sentyabrında "Reuters"in öz mənbələrinə istinadən, şirkətin 1,8 milyard dollarlıq pul çatışmazlığı ilə əlaqədar hökumətdən kömək istədiyi barədə yaydığı xəbər oldu.

2021 -ci ilin iyunun isə "Guangfa Bank", məhkəmə yolu ilə "Evergrande"nin 20 milyon dollarlıq aktivlərini dondurdu.

Şirkət tezliklə iddialarının həll olunacağını elan etsə də, istiqrazları ucuzlaşdı. Üç ay ərzində avrobondlara vəsait yatırmış investorlar pullarının 40%-dən 60% -nə qədərini itirdilər.

31 Avqustda şirkət likvidlik problemlərinin olduğunu etiraf etdi və tikintini davam etdirməyin, əlavə aktivlərin satılmasının və kredit xətlərinin uzadılmasının mümkün olmadığı təqdirdə vəziyyətin çox pisləşəcəyi barədə xəbərdarlıq etdi.

Fitch-in məlumatına görə, Çin bazarında ilin ilk yarısında 25 şirkət 9,67 milyard dollarlıq istiqrazlar üzrə defolt edib.