2016-cı ilin sonuna tədiyyə balansında 5 mlrd dollar məbləğində ümumi kəsirin olacağı gözlənilir

Mərkəzi Bank tərəfindən 2016-cı ildə 114 valyuta hərracı keçirilib.

Bu, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının 2017-ci il üçün pul siyasətinin əsas istiqamətləri haqqında bəyanatında əksini tapıb.

Bu hərraclarda valyutaya tələb təklifin həcmini əhəmiyyətli üstələyib. Hərraclarda cari ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (ARDNF) tərəfindən 4.9 mlrd. ABŞ dolları həcmində xarici valyuta satılıb ki, bu da 2015-ci illə müqayisədə 37.5% azdır. ARDNF-in dövlət büdcəsinə transfertlərinin pik ili olan 2013-cü illə müqayisədə isə ARDNF-in valyuta satışları 3 dəfə azalıb. Valyuta təklifinin azalması neft gəlirlərinin kəskin aşağı düşməsi səbəbindən həyata keçirilən fiskal konsolidasiya siyasəti çərçivəsində baş verib.

İlin əvvəlindən manata nəzərən ABŞ dolları 13.6% bahalaşıb. Dövr üzrə 1 ABŞ dollarının manata qarşı orta günlük məzənnəsi isə 1.5965 manat təşkil edib. Cari ilin ötən dövründə qeyri-neft sektoru üzrə real effektiv məzənnə 19.3% ucuzlaşıb. Real effektiv məzənnənin ucuzlaşma meyli idxalın əvəzlənməsinə və ixracın stimullaşdırılmasına dəstək verən potensial makroiqtisadi amildir. Milli iqtisadiyyatın qiymət üstünlüyünü ifadə edən real effektiv məzənnə, ümumilikdə, 2015-2016-cı illərdə 38% aşağı düşüb. Tədiyyə balansının kəsirinin, xüsusilə də bu kəsirin xarici borcların və öhdəliklərin təsiri altında kapitalın və maliyyənin hərəkəti hesabında konsentrasiyasının məzənnə dəyişikliyinə reaksiyasını nəzərə alaraq, 2016-cı ildə Mərkəzi Bank manatın daha çox ucuzlaşmasının qarşısını almaq və bununla da onun maliyyə sabitliyinə, daha yüksək inflyasiya nəticəsində sosial sabitliyə təsirini minimallaşdırmaq üçün məhz idarə olunan üzən məzənnə rejimini tətbiq edib.

Mərkəzi Bank onu da nəzərə çatdırıb ki, 2016-cı ildə Azərbaycanın tədiyyə balansı dünya və region iqtisadiyyatında, qlobal enerji bazarlarında gedən proseslərin birbaşa və dolayı təsirlərinin güclənməsi şəraitində formalaşıb. Azərbaycan üçün əlverişsiz beynəlxalq konyunktur şəraitində 2015-ci ildə olduğu kimi 2016-cı ildə də tədiyə balansı kəsirli olub. Ümumilikdə, 2016-cı ilin sonuna tədiyyə balansında 5 mlrd. ABŞ dolları məbləğində ümumi kəsirin olacağı gözlənilir.