ABŞ-lı milyarder və investor Uorren Baffettin (Warren Buffett) rəhbərlik etdiyi Berkshire Hathaway, qablaşdırılmış qida istehsalçısı Kraft Heinz Co.-dakı investisiyası nəticəsində təkcə 2015-ci ildə 3,8 milyard ABŞ dolları zərər edib.

Marja.az xəbər verir ki, Berkshire Hathaway, şənbə günü verdiyi açıqlamada, şənbə günü Kraft Heinz investisiyasının daşıma dəyərini 2017-ci ilin sonunda 17 milyard dollardan artıq olan səviyyədən 8,4 milyard dollara endirdiyini bildirib. Bu, təxminən on il əvvəl Kraft və Heinz-in birləşməsində əsas rol oynamış 94 yaşlı Baffett üçün nadir rast gəlinən bir uğursuzluq sayılır.

Hərçənd ki, Baffettin bu sərmayəsi hələ də ümumi mənada qazancda görünür, Kraft Heinz-ın səhmləri həmin dövrdən bəri 62% dəyər itirib. Müqayisə üçün, S&P 500 indeksi eyni müddətdə 202% artım göstərib.

İnflyasiya və istehlakçıların daha sağlam qida alternativlərinə yönəlməsi səbəbilə çətin dövr yaşayan Kraft Heinz, biznesinin bəzi sahələrini satmağı nəzərdən keçirir. Şirkətin keçən ayki satışları, yüksək qiymətlərə baxmayaraq, analitiklərin gözləntilərindən daha az azalma göstərib.

Digər tərəfdən, Buffettin nəğd pul ehtiyatı 2025-ci ilin ikinci rübündə 1% azalaraq 344 milyard dollara düşüb. Bu, son 3 ildə ilk dəfə baş verən azalmadır.

Berkshire Hathaway-in əməliyyat mənfəəti isə bu dövrdə, ötən ilin eyni rübü ilə müqayisədə 3,8% azalaraq 11,16 milyard ABŞ dollarına düşüb.

Daşıma dəyəri nədir?

"Daşıma dəyəri" (ingiliscə: carrying value və ya book value) — bir şirkətin maliyyə hesabatlarında bir aktivin (məsələn, investisiya, avadanlıq, daşınmaz əmlak və s.) qeyd olunan cari dəyəridir. Bu dəyər, ilkin alış qiymətindən amortizasiya və ya dəyər azalmaları çıxıldıqdan sonra qalır.

Daha sadə desək:

Bir şirkət, məsələn Berkshire Hathaway, Kraft Heinz-a müəyyən məbləğdə sərmayə qoyub. Bu sərmayənin dəyəri zamanla dəyişə bilər — bazar şərtlərinə, şirkətin maliyyə göstəricilərinə və ya ümumi iqtisadi vəziyyətə görə. Şirkət öz mühasibat kitablarında bu sərmayənin hal-hazırda nə qədər dəyərdə olduğunu göstərmək üçün "daşıma dəyəri"ni istifadə edir.

Məsələn:

• 2017-ci ildə Kraft Heinz sərmayəsinin daşıma dəyəri: 17 milyard dollar

• 2025-ci ildə bu dəyər endirilib: 8,4 milyard dollara

Bu, o deməkdir ki, Berkshire Hathaway sərmayənin dəyərinin azaldığını qəbul edib və maliyyə hesabatlarına da bu yeni dəyərlə daxil edib.

Niyə vacibdir?

Çünki bu cür dəyişikliklər şirkətin maliyyə vəziyyətinə və gələcəkdə əldə edə biləcəyi gəlirlərə birbaşa təsir edir. İnvestorlar və analitiklər bu məlumatı şirkətin real vəziyyətini başa düşmək üçün diqqətlə izləyirlər.

2017-dəki dəyər 17 milyard dollar, indi isə 8,4 milyard dollar. Fərq 8,6 milyard dollardır, amma xəbərdə 3,8 milyard dollar zərər deyilir. Bu necə izah olunur?

Cavab:

Bu cür uyğunsuzluq, maliyyə hesabatlarında dəyər endirmələrinin (impairment)təkcə cari dövrdə nə qədərinin qeyd olunduğu ilə bağlıdır.

Yəni:

• 2017 ilə 2025 arasındakı ümumi dəyər itkisi doğrudan da 8,6 milyard dollardır.

• Amma bu 8,6 milyard dollar tədricən bir neçə il ərzində yazılmış ola bilər.

• Bu xəbərdə söhbət yalnız 2025-ci ilin cari rübündə yazılmış 3,8 milyard dollar zərərdən gedir.