Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) 2026 və 2027-ci illər üzrə dünya bazarında neftin orta qiymətinə dair gözləntilərini yenidən yüksəldib. Fondun son hesablamalarına əsasən, neftin bir barelinin orta illik qiymətinin 2026-cı ildə 95,74 dollar, 2027-ci ildə isə 87,39 dollar təşkil edəcəyi gözlənilir.

Marja.az xəbər verir ki, bu göstəricilər BVF-nin 13 oktyabr 2026-cı ildə açıqlanan yeni World Economic Outlook (Dünya İqtisadiyyatının Perspektivləri) hesabatında əksini tapıb.

Yeni proqnoza əsasən, 2026-cı ildə neftin orta illik qiyməti 2025-ci illə müqayisədə 41,3% artacaq. Halbuki Fond iyul ayında bu artımın 31,8% olacağını proqnozlaşdırırdı.

BVF 2027-ci ildə neftin ucuzlaşacağını gözləsə də, qiymətin əvvəlki proqnozlardan əhəmiyyətli dərəcədə yüksək qalacağını bildirir.

Neftin qiyməti üzrə proqnozlar necə dəyişib?

BVF-nin 2026-cı il üçün proqnozu iyulda açıqlanan 89,27 dollardan 95,74 dollara yüksəldilib. Beləliklə, Fond cəmi üç ay ərzində gözləntisini 6,47 dollar və ya 7,2% artırıb. 2027-ci il üçün proqnoz isə 78,70 dollardan 87,39 dollara qaldırılıb. Bu, 8,69 dollar və ya 11% artım deməkdir.

Beləliklə, BVF 2026-cı ilin əvvəlindən indiyədək neftin qiyməti üzrə gözləntisini cari il üçün 33,61 dollar, 2027-ci il üçün isə 25,22 dollar artırıb.

Fondun hesablamalarına görə, 2027-ci ildə neftin qiyməti 2026-cı illə müqayisədə 8,7% azalacaq. Bununla belə, qiymət 2025-ci ilin orta səviyyəsindən xeyli yüksək qalacaq.

Qeyd edək ki, BVF-nin açıqladığı qiymət ayrıca Brent və ya Azərbaycan neftinin qiyməti deyil. Bu göstərici Brent, WTI və Dubai neft markalarının qiymətlərinin sadə orta göstəricisini əks etdirir. Fond həmin qiymətlərdən makroiqtisadi proqnozlarının hazırlanmasında fərziyyə kimi istifadə edir.

Neftin qiyməti niyə yüksək qalacaq?

BVF-nin qiymətləndirməsinə görə, Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə, enerji infrastrukturuna və beynəlxalq daşımalarına yaranan risklər dünya neft bazarında qeyri-müəyyənliyi artırır.

Xüsusilə Hörmüz boğazından neft daşımalarının məhdudlaşması, istehsal və nəqliyyat zəncirlərində fasilələr enerji qiymətlərinə təzyiq göstərir.

Fond xəbərdarlıq edir ki, münaqişənin uzanması və ya yenidən şiddətlənməsi neft və digər enerji məhsullarının qiymətlərinin yüksək və dəyişkən qalmasına səbəb ola bilər.

BVF hesab edir ki, fiziki neft tədarükündə baş verən real fasilələr iqtisadiyyata yalnız geosiyasi risklərin yaratdığı qiymət bahalaşmasından daha uzunmüddətli təsir göstərə bilər.

Eyni zamanda yüksək enerji qiymətləri dünya üzrə inflyasiyanı gücləndirə, idxalçı ölkələrin tədiyə balansını pisləşdirə və iqtisadi artımı zəiflədə bilər.

Azərbaycan üçün nə deməkdir? – Büdcədə neftin qiyməti 65 dollar götürülüb

BVF-nin yeni proqnozu neft ixracatçısı olan Azərbaycan üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın 2027-ci il üzrə dövlət və icmal büdcələrinin layihələri hazırlanarkən bir barel “Azeri Light” neftinin orta illik satış qiyməti 65 dollar qəbul edilib. Bu göstərici 2026-cı il üzrə büdcə hesablamalarında istifadə olunan qiymətlə eynidir.

BVF-nin 2027-ci il üçün dünya neft bazarına dair 87,39 dollarlıq qiymət fərziyyəsi Azərbaycanın büdcə hesablamalarında istifadə olunan qiymətdən 22,39 dollar və ya 34,4% yüksəkdir.

Bununla belə, nəzərə alınmalıdır ki, BVF-nin proqnozu üç beynəlxalq neft markasının orta qiymətinə, Azərbaycan büdcəsindəki göstərici isə “Azeri Light” markasına aiddir. Buna görə iki qiymət arasındakı fərq Azərbaycanın neft satışından faktiki əlavə qazancını ifadə etmir.

Neftin qiymətinin büdcə hesablamalarından yüksək olması, digər şərtlər sabit qalarsa, Azərbaycanın neft ixracından əldə etdiyi valyuta gəlirlərinə, Dövlət Neft Fondunun daxilolmalarına və dövlət maliyyəsinin dayanıqlığına müsbət təsir göstərə bilər.

Lakin yekun maliyyə nəticələri neft hasilatının və ixracının həcmindən, “Azeri Light” neftinin faktiki satış qiymətindən, hasilatın pay bölgüsü sazişlərinin şərtlərindən və digər amillərdən asılı olacaq.

2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində 39 milyard 234 milyon manat gəlir nəzərdə tutulub. Bunun 15 milyard 480 milyon manatı və ya 39,5%-i neft-qaz sektorunun payına düşür.

BVF: Dünya iqtisadiyyatının artım perspektivləri risk altında qalır

Fond neft qiymətləri ilə yanaşı, qlobal iqtisadiyyat üzrə proqnozlarını da yeniləyib. BVF 2026-cı ildə dünya iqtisadiyyatının 3,1%, 2027-ci ildə isə 3,4% artacağını gözləyir. Cari il üzrə proqnoz iyuldakı qiymətləndirmədən 0,1 faiz bəndi yüksəkdir, 2027-ci il üzrə gözlənti isə dəyişməyib. Qlobal inflyasiyanın 2026-cı ildə 4,7%, 2027-ci ildə 4,1% olacağı proqnozlaşdırılır.

Fond qeyd edir ki, enerji qiymətlərinin yüksək qalması, geosiyasi gərginlik və dövlət borcunun artması dünya iqtisadiyyatı üçün əsas risklər sırasında qalır.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da