ABŞ-ın biotexnologiya şirkəti “Moderna”nın səhmləri “Merck” ilə birgə hazırladığı fərdiləşdirilmiş xərçəng peyvəndinin klinik sınaqlarına dair məlumatların bir hissəsinin vaxtından əvvəl sızmasından sonra 25%-dək ucuzlaşıb. Halbuki sınaqların nəticələri müsbət olub və peyvəndin müəyyən melanoma xəstələrində xərçəngin təkrarlanması və ya ölüm riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığı müəyyən edilib.

Marja.az xəbər verir ki, cümə axşamı açıqlanan məlumatlara əsasən, “intismeran autogene” adlı fərdiləşdirilmiş xərçəng peyvəndinin “Merck” şirkətinin “Keytruda” immunoterapiya preparatı ilə birlikdə tətbiqi müəyyən melanoma xəstələrində xəstəliyin təkrarlanması və ya ölüm riskini yalnız “Keytruda” qəbul edən xəstələrlə müqayisədə 42% azaldıb.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, peyvənd və “Keytruda” kombinasiyası xərçəngin bədənin uzaq orqanlarına yayılması və ya ölüm riskini 38% aşağı salıb.

Klinik sınaqların nəticələri tibb mütəxəssisləri tərəfindən əhəmiyyətli irəliləyiş kimi qiymətləndirilsə də, investorların yüksək gözləntiləri fonunda “Moderna” və “Merck” səhmlərinə satış təzyiqi yaranıb.

Peyvənd alan xəstələrin 82%-də iki il ərzində xərçəng təkrarlanmayıb

Şirkətlərin açıqladığı məlumatlara görə, fərdiləşdirilmiş peyvəndi “Keytruda” ilə birlikdə qəbul edən melanoma xəstələrinin təxminən 82%-i müalicədən sonrakı iki il ərzində sağ qalıb və onlarda xərçəngin təkrarlanması qeydə alınmayıb.

Yalnız “Keytruda” qəbul edən xəstələrdə isə bu göstərici 70% təşkil edib. Beləliklə, iki qrup arasında 12 faiz bəndi fərq yaranıb.

ABŞ-ın Texas Universitetinin MD Anderson Xərçəng Mərkəzinin melanoma üzrə mütəxəssisi və klinik tədqiqatın iştirakçısı doktor Hüseyn Taubi nəticələri xəstələr üçün mühüm inkişaf adlandırıb. Onun sözlərinə görə, peyvəndin əlavə müalicəvi üstünlüyü digər bəzi xərçəng müalicələri ilə müqayisədə daha yüngül yan təsirlərlə müşayiət olunur. Bu təsirlər əsasən inyeksiya yerində ağrı kimi halları əhatə edir.

Üçüncü mərhələ klinik sınaqların ətraflı nəticələrinin həftəsonu Avropa Tibbi Onkologiya Cəmiyyətinin (ESMO) konfransında təqdim olunması nəzərdə tutulur.

Altı aylıq müalicədən sonra riskin 58% azaldığı müəyyən edilib

Klinik məlumatların ayrıca təhlili göstərib ki, altı aylıq peyvənd kursundan sonra xəstəliyin təkrarlanması və ya ölüm riski 58% azalıb. Bununla belə, “Moderna” və “Merck” bildiriblər ki, yeni müalicənin xəstələrin ümumi sağqalma müddətini artırıb-artırmadığı barədə qəti nəticə çıxarmaq üçün hələ tezdir.

“Merck Research Laboratories”in prezidenti doktor Din Li qeyd edib ki, artıq yüksək effektivliyə malik “Keytruda” kimi preparata əlavə müalicə qoşulduqda əlavə faydanı sübut etmək bəzən çətin olur. Lakin onun sözlərinə görə, aparılan araşdırmada kombinasiyanın əlavə üstünlükləri aydın şəkildə müşahidə edilib.

Analitiklər: Səhmlərin ucuzlaşması peyvəndin zəif nəticə göstərməsi demək deyil

“Moderna”nın səhmlərindəki kəskin ucuzlaşma bazar iştirakçıları arasında diqqət çəkib. “BMO Capital Markets”in analitiki Evan Zaygerman bildirib ki, xəstəliyin təkrarlanması və ya ölüm riskinin azalması klinik baxımdan əhəmiyyətli nəticədir. Onun fikrincə, səhmlərin kəskin ucuzlaşması peyvəndin effektivliyinin zəif olması ilə deyil, investorların nəticələr açıqlanmazdan əvvəl həddindən artıq yüksək gözləntilər formalaşdırması ilə əlaqəli ola bilər.

UBS bankının analitikləri də klinik məlumatları ümumilikdə güclü qiymətləndiriblər. Onların fikrincə, əldə olunan nəticələr peyvəndin böyrək və sidik kisəsi xərçənginin müalicəsində aparılan gələcək araşdırmalarına inamı artırır. Analitiklər hesab edirlər ki, bazarın mənfi reaksiyası klinik nəticələrin zəifliyindən daha çox investor gözləntilərinin yüksək olması ilə bağlıdır.

Moderna-nın səhmləri ilin əvvəlindən 530%-dən çox bahalaşıb

Cümə axşamı günortadan sonrakı göstəricilərə əsasən, “Moderna”nın səhmləri 2026-cı ilin əvvəlindən 530%-dən çox bahalaşıb. Bu qədər sürətli qiymət artımı xərçəng peyvəndinin kommersiya potensialına dair yüksək gözləntilərlə müşayiət olunub. Məhz həmin gözləntilər fonunda klinik nəticələrin müsbət olmasına baxmayaraq, səhmlərdə kəskin satışlar baş verib. “Merck”in səhmləri isə cümə axşamı təxminən 1% ucuzlaşıb. Bununla belə, şirkətin səhmləri ilin əvvəlindən təxminən 41% dəyər qazanıb.

Yeni peyvənd digər xərçəng növlərinin müalicəsində də istifadə oluna bilər

Onkoloqlar və investorlar “intismeran autogene” peyvəndini xərçəngin fərdiləşdirilmiş müalicəsində potensial dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirirlər. Peyvəndin əsas xüsusiyyəti hər bir xəstənin şişindəki spesifik genetik mutasiyalara uyğun hazırlanmasıdır. Ənənəvi standart müalicə yanaşmasından fərqli olaraq, bu üsul immun sisteminə konkret xəstənin xərçəng hüceyrələrinə xas olan molekulyar əlamətləri tanımağı və onlara qarşı reaksiya göstərməyi öyrətməyi hədəfləyir.

“Keytruda” preparatı isə immun sisteminin xərçəng hüceyrələrinə qarşı fəaliyyətini gücləndirir. Beləliklə, iki müalicənin birlikdə tətbiqi immun sisteminin şiş hüceyrələrini daha effektiv hədəfə almasına imkan yaratmaq məqsədi daşıyır.

Hazırda “Moderna” və “Merck” peyvəndi digər xərçəng növləri üzrə də sınaqdan keçirirlər. Bunlara kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi, sidik kisəsi xərçəngi və böyrək hüceyrəli karsinoma daxildir.

Bununla belə, şirkətlər peyvəndin müxtəlif şiş növlərində effektivliyini sübut etmək üçün əlavə klinik araşdırmalara ehtiyac olduğunu qəbul edirlər.

Fərdiləşdirilmiş peyvəndin hazırlanması altı həftə çəkir

Yeni müalicənin geniş tətbiqi qarşısında duran əsas çətinliklərdən biri istehsal prosesinin mürəkkəbliyidir. Peyvənd hər bir xəstə üçün fərdi hazırlandığından istehsal prosesi təxminən altı həftə davam edə bilir. “Merck”in baş icraçı direktoru Robert Devis bildirib ki, şirkət gələcəkdə bu müddəti azaltmağın mümkün olacağına inanır. İstehsal müddətinin qısaldılması peyvəndin daha çox xəstəyə daha sürətli çatdırılmasına imkan verə bilər.

“Moderna” üçün xərçəng peyvəndinin uğurlu inkişafı strateji əhəmiyyət daşıyır. Şirkət COVID-19, qrip və respirator sinsitial virus (RSV) istiqamətində peyvənd proqramlarından əlavə, onkologiya sahəsində də kommersiya potensialına malik məhsullar hazırlamağa çalışır.

Bununla belə, melanoma üzrə müsbət klinik nəticələr peyvəndin bütün xərçəng növlərində effektiv olacağını və ya dərhal kommersiya istifadəsinə veriləcəyini göstərmir. Bunun üçün əlavə sınaqların, tənzimləyici qiymətləndirmələrin və təsdiq prosedurlarının tamamlanması tələb olunur.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da