Böyük Britaniyanın neft-qaz nəhəngi BP-nin 2026-cı ilin üçüncü rübündə mənfəəti ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən dörd dəfə artaraq 8 milyard 500 milyon dollara yüksəlib. Şirkətin maliyyə nəticələri analitiklərin proqnozlarını əhəmiyyətli dərəcədə üstələyib.

Marja.az  xəbər verir ki, BP 2026-cı ilin iyul–sentyabr ayları üzrə maliyyə nəticələrini açıqlayıb.

Şirkətin ehtiyatların əvəzetmə dəyəri əsasında hesablanan düzəliş edilmiş əsas mənfəəti (underlying replacement cost profit) 8 milyard 500 milyon dollar təşkil edib. Bu göstərici neft-qaz sektorunda şirkətlərin əməliyyat nəticələrini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur və xalis mənfəətin alternativ ölçüsü hesab edilir.

Müqayisə üçün, BP 2025-ci ilin üçüncü rübündə 2 milyard 200 milyon dollar əsas mənfəət əldə etmişdi. Beləliklə, şirkətin mənfəəti illik müqayisədə 6 milyard 300 milyon dollar və ya təxminən 286 faiz artıb. LSEG tərəfindən toplanmış analitik proqnozlarında BP-nin üçüncü rüb üzrə mənfəətinin 6 milyard 191 milyon dollar olacağı gözlənilirdi.

Faktiki nəticə proqnozdan 2 milyard 309 milyon dollar və ya təxminən 37,3 faiz yüksək olub.

Neft emalından gəlirlilik kəskin artıb

BP-nin məlumatına görə, üçüncü rübdə yüksək mənfəətin əsas səbəbləri qaz ticarəti və marketinq əməliyyatlarının nəticələrinin yaxşılaşması, eləcə də neft emalı marjalarının əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlməsidir.

Şirkətin baş icraçı direktoru Meq O'Nil (Meg O'Neill) bildirib ki, qlobal enerji bazarlarında dəyişkənlik və ticarət axınlarında fasilələr davam edir. Onun sözlərinə görə, neft emalı müəssisələri yaranmış təchizat çatışmazlığını kompensasiya etmək üçün yüksək yüklənmə ilə çalışır, neft və yanacaq daşıyan gəmilər isə alternativ və daha uzun marşrutlardan istifadə edirlər.

Bununla yanaşı, strateji və kommersiya ehtiyatlarından bazara əlavə neft və neft məhsullarının çıxarılması təklif çatışmazlığının qismən aradan qaldırılmasına kömək edir.

BP-nin üçüncü rübdə neft emalı üzrə göstərici marjası bir barel üçün 46,7 dollar təşkil edib. Şirkət rəhbəri bu səviyyəni olduqca yüksək qiymətləndirərək neft məhsullarına güclü tələbatın göstəricisi olduğunu bildirib.

BP-nin neft emalı müəssisələrinin etibarlı fəaliyyət göstəricisi üçüncü rübdə 96 faizdən yüksək olub.

Yaxın Şərqdə münaqişə yanacağın qiymətini artırıb

2026-cı ildə Yaxın Şərqdəki hərbi münaqişə, eləcə də Rusiya–Ukrayna müharibəsinin enerji infrastrukturuna təsirləri qlobal neft məhsulları bazarında təklif məhdudiyyətlərini gücləndirib.

Bir sıra neft emalı müəssisələrinin zədələnməsi və fəaliyyətində fasilələrin yaranması dizel yanacağı, aviasiya yanacağı və benzinin qiymətlərinin xam neftə nisbətən daha sürətlə artmasına səbəb olub.

Nəticədə neft emalı şirkətlərinin gəlirlilik marjaları tarixi yüksək səviyyələrə çatıb.

BP-nin rəqibləri olan “Shell” və “TotalEnergies” də üçüncü rübdə neft emalı marjalarının əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldiyini açıqlayıblar.

Bununla yanaşı, yüksək enerji qiymətlərinin istehlaka mənfi təsir göstərərək gələcəkdə yanacağa tələbatı zəiflədə biləcəyi ilə bağlı risklər mövcuddur.

Dördüncü rübdə emal marjaları azala bilər

Meq O'Nil CNBC-yə müsahibəsində bildirib ki, dördüncü rübdə neft emalından əldə olunan marjaların müəyyən qədər azalması müşahidə edilir. O qeyd edib ki, üçüncü rüb ənənəvi olaraq avtomobil səfərlərinin və turizm fəaliyyətinin yüksək olduğu dövrə təsadüf edir. İlin son rübündə isə mövsümi səbəblərdən yanacaq istehlakı müəyyən qədər zəifləyir.

Bu da neft emalı marjalarının əvvəlki rüblə müqayisədə aşağı düşməsinə təsir göstərir.

BP rəhbərinin sözlərinə görə, şirkətin əsas prioriteti neft emalı müəssisələrinin təhlükəsiz və etibarlı fəaliyyətini təmin etməklə bazarda yaranan imkanlardan istifadə etməkdir.

Əməliyyat pul axını 28,55 milyard dollara çatıb

BP-nin 2026-cı ilin ilk doqquz ayında əməliyyat fəaliyyətindən əldə etdiyi pul vəsaitlərinin həcmi 28 milyard 550 milyon dollar təşkil edib. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 16 milyard 890 milyon dollar olmuşdu. Beləliklə, şirkətin əməliyyat pul axını illik müqayisədə 11 milyard 660 milyon dollar və ya təxminən 69 faiz artıb.

Bu artım şirkətin cari fəaliyyətindən pul vəsaiti yaratmaq imkanlarının əhəmiyyətli dərəcədə gücləndiyini göstərir.

BP xalis borcunu təxminən 12,2 milyard dollar azaldıb

Şirkətin açıqladığı digər mühüm maliyyə göstəricisi xalis borcun azalmasıdır. BP-nin xalis borcu ötən ilin müqayisəli dövründəki 26 milyard 50 milyon dollardan 13 milyard 870 milyon dollara geriləyib. Beləliklə, xalis borc 12 milyard 180 milyon dollar və ya təxminən 46,8 faiz azalıb. BP rəhbərliyi borcun azaldılmasını və maliyyə dayanıqlığının gücləndirilməsini əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Meq O'Nil bildirib ki, hazırda neft qiymətləri yüksək olsa da, bu vəziyyətin daimi olmayacağı nəzərə alınmalıdır.

Onun sözlərinə görə, şirkət neft qiymətlərinin yüksəldiyi və azaldığı müxtəlif dövrlərdə səhmdarlara gəlir təmin edə biləcək maliyyə strukturu formalaşdırmağa çalışır.

BP neft və qaz fəaliyyətinə yenidən üstünlük verir

BP ötən il elan etdiyi yeni strategiya çərçivəsində ənənəvi neft və qaz biznesinə diqqəti artırıb, bərpa olunan enerji layihələrinə əvvəlki yanaşmasını isə yenidən nəzərdən keçirib.

Strategiya həmçinin idarəetmə strukturunun sadələşdirilməsini və borc yükünün azaldılmasını nəzərdə tutur.

Şirkət rəhbərliyi neft-qaz bazarlarındakı yüksək qiymətlərdən əldə olunan maliyyə imkanlarından balans hesabatını gücləndirmək üçün istifadə etməyi planlaşdırır.

BP-nin ABŞ qarşısında hələ 5,9 milyard dollar öhdəliyi var

Şirkətin qarşısında duran mühüm maliyyə məsələlərindən biri də 2010-cu ildə Meksika körfəzində baş vermiş “Deepwater Horizon” neft sızması ilə bağlı öhdəliklərdir.

BP-nin ABŞ federal hökumətinə və ayrı-ayrı ştatlara həmin hadisə ilə bağlı razılaşmalar çərçivəsində hələ 5 milyard 900 milyon dollar ödəməli olduğu bildirilir.

Şirkət rəhbəri bu öhdəliklərin qarşılanması üçün əlavə pul vəsaitlərinin ayrılmasını nəzərdə tutduqlarını bildirib.

Meq O'Nil hadisə zamanı 11 nəfərin həyatını itirdiyini və neft sızmasının Meksika körfəzinin sahilyanı ərazilərinə və ətraf mühitə ciddi ziyan vurduğunu xatırladıb.

Onun sözlərinə görə, BP bu hadisədən çıxarılan dərsləri fəaliyyətinin təhlükəsizlik prinsiplərinə daxil edib.

Şirkət mövcud maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirməklə gələcək dövrlərdə daha dayanıqlı maliyyə vəziyyətinə nail olmağı hədəfləyir.