ABŞ seçkilərindən sonra fond bazarında nə baş verəcək? – Son 40 ilin statistikası diqqət çəkir

ABŞ-da Konqresə aralıq seçkilərdən sonra fond bazarının necə reaksiya verəcəyi investorların diqqət mərkəzindədir. Son 40 ildən artıq dövrün statistikası göstərir ki, seçkilərdən sonrakı bir il ərzində ABŞ-ın əsas fond indeksi olan S&P 500 əksər hallarda yüksəlib. Xüsusilə siyasi hakimiyyətin müxtəlif partiyalar arasında bölündüyü dövrlərdə səhmlərin orta gəlirliliyi daha yüksək olub.

Marja.az CNBC telekanalının apardığı təhlilə istinadən xəbər verir ki, 1980–2024-cü illərdə ABŞ-da keçirilmiş prezident və Konqresə aralıq seçkilərdən sonra S&P 500 indeksinin dinamikası araşdırılıb.

Təhlilə əsasən, hər iki seçki növü üzrə indeks seçkilərdən bir gün və bir həftə sonra orta hesabla 0,2%, bir ay sonra isə 1,1% yüksəlib.

Seçkilərdən sonrakı birillik dövrdə isə artım daha yüksək olub.

ABŞ seçkilərindən sonra S&P 500 indeksi orta hesabla 14%-ə yaxın yüksəlib

CNBC-nin hesablamalarına görə, S&P 500 indeksi Konqresə aralıq seçkilərdən sonrakı 12 ay ərzində orta hesabla 13,7%, prezident seçkilərindən sonrakı eyni müddətdə isə 13,8% artıb.

Araşdırılan seçkilərin 91%-də indeks birillik dövrü müsbət nəticə ilə tamamlayıb.

Diqqətçəkən məqamlardan biri odur ki, S&P 500 indeksi 1982–2022-ci illər arasında keçirilmiş 11 aralıq seçkinin hamısından sonrakı bir il ərzində yüksəlib.

Bununla belə, seçkilərdən dərhal sonrakı qısamüddətli dinamika daha qeyri-sabit olub. Xüsusilə prezident seçkilərindən sonrakı ilk gün və ilk həftə ərzində indeksin orta gəlirliliyi cüzi mənfi olub.

“Carson Group” investisiya şirkətinin baş bazar strateqi və CNBC-nin eksperti Rayan Detrik bildirib ki, seçkilərdən əvvəl investorlar arasında müəyyən narahatlıq müşahidə olunur.

Onun sözlərinə görə, seçki prosesinin başa çatması qeyri-müəyyənliyi azaltdığından bazarlarda rahatlama yaradır və səhmlər adətən müsbət dinamika nümayiş etdirir.

Fond bazarı hakimiyyətin bölünməsinə daha müsbət reaksiya verir

Araşdırmanın digər mühüm nəticəsi ABŞ fond bazarının siyasi hakimiyyətin bir partiyanın əlində cəmləşmədiyi dövrlərdə daha yüksək orta gəlirlilik nümayiş etdirməsidir.

Belə vəziyyət Ağ Evə bir partiyanın, Konqresin ən azı bir palatasına isə digər partiyanın nəzarət etməsi deməkdir.

CNBC-nin təhlilinə əsasən, hakimiyyətin bölündüyü 10 aralıq və 5 prezident seçkisindən sonrakı bir il ərzində S&P 500 indeksi orta hesabla 15% yüksəlib.

Bu 15 seçkinin 14-dən sonrakı birillik dövrdə indeks müsbət gəlirlilik göstərib.

Müqayisə üçün, həm Ağ Evin, həm də Konqresin eyni partiyanın nəzarətində olduğu seçkilərdən sonrakı 12 ay ərzində indeksin orta artımı 11,5% təşkil edib.

Beləliklə, tarixi göstəricilərə əsasən, hakimiyyətin bölündüyü dövrlərdə S&P 500 indeksinin orta illik gəlirliliyi vahid partiya nəzarəti şəraitindən 3,5 faiz bəndi yüksək olub.

Rayan Detrikin fikrincə, bazar iştirakçıları siyasi hakimiyyətin bir partiyanın əlində həddindən artıq cəmləşməsini daha az müsbət qiymətləndirirlər. Bu, dövlət xərclərinin artması və siyasi qərarların qarşılıqlı nəzarət olmadan qəbul edilməsi ilə bağlı narahatlıqlardan irəli gələ bilər.

Respublikaçı prezident və Demokratların nəzarətində olan Konqres: Tarix nə göstərir?

CNBC ABŞ-da Respublikaçı prezidentin hakimiyyətdə olduğu, Konqresin hər iki palatasına isə Demokratların nəzarət etdiyi dövrləri ayrıca təhlil edib.

1986, 1990 və 2006-cı illərdə keçirilmiş aralıq seçkilərdən sonra belə siyasi bölgü yaranıb. Həmin üç seçkidən sonra S&P 500 indeksinin orta dinamikası belə olub:

- Seçki nəticələrinə ilkin reaksiyanın müşahidə olunduğu gün: 0,5% azalma;

- Bir ay sonra: 3,4% artım;

- Bir il sonra: 10,9% artım.

Bu göstəricilər Respublikaçı prezidentlə Demokratların nəzarətində olan Konqresin eyni vaxtda fəaliyyət göstərdiyi dövrlərdə ABŞ səhmlərinin orta hesabla müsbət gəlirlilik nümayiş etdirdiyini göstərir.

Lakin cəmi üç tarixi nümunəyə əsaslanan bu nəticələrin gələcək bazar dinamikası üçün etibarlı proqnoz hesab edilməsi düzgün olmazdı.

Seçkilər fond bazarının istiqamətini müəyyən edən yeganə amil deyil

CNBC qeyd edir ki, seçkilərlə fond bazarındakı dəyişikliklər arasında müşahidə edilən əlaqə mütləq səbəb-nəticə münasibəti demək deyil.

İqtisadi artım, korporativ mənfəətlər, Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) faiz siyasəti, inflyasiya və qlobal iqtisadi proseslər səhmlərin gəlirliliyinə seçki nəticələrindən daha güclü təsir göstərə bilər.

Məsələn, 2000-ci il prezident seçkilərindən sonrakı bir il ərzində S&P 500 indeksi 22,1% ucuzlaşıb. Bu, əsasən texnologiya şirkətlərinin səhmlərində yaranmış spekulyativ qiymət köpüyünün partlaması ilə əlaqədar olub.

Əksinə, 2020-ci il prezident seçkilərindən sonrakı 12 ay ərzində indeks 38,3% yüksəlib. Bu artım COVID-19 pandemiyasının yaratdığı kəskin satışlardan sonra fond bazarının güclü bərpası fonunda baş verib.

Beləliklə, son 44 ilin statistikası ABŞ seçkilərindən sonra səhmlərin əksər hallarda bahalaşdığını göstərsə də, tarixi nəticələr 2026-cı il seçkilərindən sonra bazarın eyni istiqamətdə hərəkət edəcəyinə zəmanət vermir.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da