Avrozonada illik inflyasiya 2026-cı ilin oktyabr ayında 4%-ə yüksələrək son üç ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımının Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) 2%-lik hədəfini iki dəfə üstələməsi dekabr ayında faiz dərəcələrinin yenidən artırılması ehtimalını gücləndirib.

Marja.az xəbər verir ki, Avropa İttifaqının Statistika İdarəsinin (Eurostat) noyabrın 4-də açıqladığı ilkin məlumatlara əsasən, avrozonada istehlak qiymətləri oktyabr ayında illik müqayisədə 4% artıb.

Sentyabr ayında illik inflyasiya 3,8% təşkil etmişdi. Beləliklə, inflyasiya 0,2 faiz bəndi yüksələrək 2023-cü ilin sentyabrından bəri ən yüksək həddə çatıb.

Açıqlanan göstərici Bloomberg agentliyinin sorğusunda iştirak edən iqtisadçıların 4%-lik median proqnozuna uyğun olub.

Enerji qiymətləri inflyasiyanı sürətləndirib

Avrozonada inflyasiyanın yüksəlməsində əsas rol enerji daşıyıcılarının bahalaşmasına məxsusdur.

Eurostatın ilkin hesablamalarına görə, enerji məhsullarının qiymətləri oktyabr ayında illik müqayisədə 20,8% artıb. Sentyabrda bu göstərici 18,9% olmuşdu.

Ərzaq, alkoqol və tütün məhsulları üzrə inflyasiya 1,3%-dən 1,6%-ə, enerji məhsulları istisna olmaqla sənaye mallarında isə 1,1%-dən 1,2%-ə yüksəlib.

Xidmət sektorunda qiymət artımı sentyabrdakı 3,2%-dən oktyabrda 3,3%-ə çatıb.

Enerji və ərzaq kimi dəyişkən qiymətli məhsulların təsirindən təmizlənmiş baza inflyasiyası isə gözləntilərə uyğun olaraq 2,5% səviyyəsində sabit qalıb.

Bu göstəricilər enerji qiymətlərinin inflyasiyanın sürətlənməsində əsas amil olduğunu, lakin digər sahələrdə də qiymət təzyiqlərinin davam etdiyini göstərir.

Avropa Mərkəzi Bankı dekabrda faizləri yenidən artıra bilər

İnflyasiyanın sürətlənməsi Avropa Mərkəzi Bankının növbəti pul siyasəti qərarına dair gözləntiləri dəyişib. AMB oktyabrın 29-da keçirilən iclasında əsas faiz dərəcələrini dəyişməz saxlayıb. Hazırda bankın depozit faiz dərəcəsi 2,5%, əsas yenidən maliyyələşdirmə əməliyyatları üzrə faiz dərəcəsi 2,65%, marjinal kreditləşmə faizi isə 2,9% təşkil edir.

Bununla belə, bankın rəsmiləri inflyasiya perspektivində ciddi yaxşılaşma baş verməyəcəyi təqdirdə pul siyasətinin əlavə sərtləşdirilməsinə ehtiyac yarana biləcəyini bildirirlər.

Almaniya Federal Bankının (Bundesbank) prezidenti Yoahim Nagel noyabrın 3-də verdiyi açıqlamada dekabr ayında faiz artımının böyük ehtimalla zəruri olacağını bildirib.

Nagelin sözlərinə görə, inflyasiya proqnozlarında əhəmiyyətli yaxşılaşma müşahidə edilməzsə, faiz dərəcələrinin artırılmasına alternativ tapmaq çətin olacaq.

AMB-nin İdarə Heyətinin digər üzvləri də oktyabr ayında faizlərin dəyişməz saxlanılmasının sərtləşdirmə prosesinin başa çatması demək olmadığını vurğulayıblar.

Faiz dərəcələri 3%-ə yüksələ bilər

Bazar iştirakçıları Avropa Mərkəzi Bankının növbəti aylarda pul siyasətini sərtləşdirməyə davam edə biləcəyini gözləyirlər.

İnvestorların qiymətləndirmələrinə əsasən, hazırda 2,5% olan depozit faiz dərəcəsi 2027-ci ildə 3%-ə və ya daha yüksək səviyyəyə çata bilər.

Dekabr ayında açıqlanacaq yeni makroiqtisadi proqnozlar AMB-nin növbəti qərarlarında mühüm rol oynayacaq.

Bankın İdarə Heyəti inflyasiyanın davamlılığını, əməkhaqqı artımlarını, enerji qiymətlərinin dinamikasını və iqtisadi aktivliyi nəzərə alaraq qərar verəcək.

Bununla belə, AMB faiz dərəcələrinin gələcək istiqaməti ilə bağlı əvvəlcədən konkret öhdəlik götürmədiyini və qərarların daxil olan iqtisadi məlumatlar əsasında veriləcəyini vurğulayır.

İranla müharibə enerji qiymətlərinə təzyiq göstərir

Avrozonada qiymət artımının sürətlənməsində Yaxın Şərqdəki müharibənin enerji bazarlarına təsiri mühüm amillərdən biri hesab olunur.

İranla müharibə fonunda neft və təbii qazın bahalaşması Avropa iqtisadiyyatında istehsal, nəqliyyat və digər fəaliyyət sahələri üzrə xərcləri artırır.

AMB xüsusilə enerji qiymətlərindəki artımın digər məhsul və xidmətlərin qiymətlərinə keçməsi riskindən narahatdır.

Enerji xərclərinin yüksəlməsi əməkhaqqı tələblərini artırarsa və şirkətlər bu xərcləri satış qiymətlərinə ötürərsə, inflyasiya daha uzun müddət yüksək qala bilər.

Bununla belə, bankın əməkhaqqı dinamikasına dair daxili göstəriciləri 2027-ci ildə əməkhaqqı artım tempinin nəzərəçarpacaq dərəcədə zəifləyə biləcəyinə işarə edir.

Avrozona iqtisadiyyatının dayanıqlılığı sınaq qarşısındadır

Faiz dərəcələrinin daha da artırılması 21 ölkədən ibarət avrozona iqtisadiyyatının artım perspektivləri üçün əlavə çətinliklər yarada bilər.

İndiyədək region iqtisadiyyatı Yaxın Şərqdəki müharibənin mənfi təsirlərinə və ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının tətbiq etdiyi gömrük tariflərinə baxmayaraq, müəyyən dayanıqlılıq nümayiş etdirib.

Fransadakı maliyyə və siyasi problemlərə baxmayaraq, avrozona iqtisadiyyatı üçüncü rübdə gözləntilərdən yüksək artım göstərib.

Lakin yeni faiz artımları müəssisələr və əhali üçün kreditlərin bahalaşmasına, investisiya fəallığının zəifləməsinə və istehlak xərclərinin məhdudlaşmasına səbəb ola bilər.

Eyni zamanda, qlobal istiqraz gəlirliliklərinin yüksəlməsi və qış mövsümünün başlanması ilə təbii qaz ehtiyatlarının azalması region iqtisadiyyatı üçün əlavə risklər yaradır.

Avropa Mərkəzi Bankının qarşısında duran əsas vəzifə inflyasiyanı 2%-lik hədəfə qaytarmaqla iqtisadi artımın kəskin zəifləməsinin qarşısını almaq arasında tarazlığı qorumaqdır.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da