ABŞ Enerji İnformasiya Administrasiyası (EIA) qlobal neft ehtiyatlarının azalması və Yaxın Şərqdə davam edən münaqişələrin hasilat və daşımalar üzərində yaratdığı məhdudiyyətlər səbəbindən neft qiymətləri üzrə proqnozlarını ardıcıl dördüncü ayda da yüksəldib.

Marja.az EIA-nın noyabr ayı üzrə dərc etdiyi “Qısamüddətli Enerji Perspektivləri” (Short-Term Energy Outlook) hesabatına istinadən xəbər verir ki, Brent markalı xam neftin 2026-cı il üzrə orta qiymət proqnozu əvvəlki hesabatdakı 96,32 dollardan 97,44 dollara qaldırılıb. Beləliklə, Brent nefti üzrə illik orta qiymət proqnozu 1,12 dollar və ya 1,2% artırılıb.

ABŞ-nin West Texas Intermediate (WTI) markalı nefti üzrə 2026-cı il üçün orta qiymət proqnozu isə 88,21 dollardan 88,29 dollara yüksəldilib. Artım 8 sent və ya təxminən 0,1% təşkil edib.

BRENT NEFTİ OKTYABRDA 124 DOLLARA ÇATIB

EIA-nın məlumatına görə, Brent neftinin bir barelinin orta qiyməti 2026-cı ilin oktyabr ayında 124 dollar təşkil edib. Bu, sentyabr ayının orta qiymətindən 10 dollar və ya təxminən 8,8% yüksəkdir. Beləliklə, Brent neftinin qiyməti inflyasiyanın təsiri nəzərə alınmaqla 2022-ci ilin iyulundan bəri ən yüksək aylıq orta səviyyəyə çatıb.

Neft qiymətlərinin yüksəlməsinə qlobal ehtiyatların azalması, Fars körfəzində neft tankerlərinə hücumlar, dəniz daşımalarında məhdudiyyətlər və nəqliyyat xərclərinin artması səbəb olub.

EIA bildirir ki, bu amillər neftin dünya bazarlarına çatdırılmasını çətinləşdirərək qiymətlərə yüksəldici təsir göstərib.

Administrasiyanın proqnozuna görə, Brent neftinin spot qiyməti 2026-cı ilin qalan hissəsində bir barel üçün təxminən 100 dollar səviyyəsində olacaq.

2027-Cİ İL ÜÇÜN QİYMƏT PROQNOZLARI DA ARTIRILIB

EIA gələn il üzrə neft qiyməti proqnozlarını da yüksəldib. Brent neftinin 2027-ci il üzrə orta qiymət proqnozu əvvəlki 83,74 dollardan 85,78 dollara çatdırılıb. Bu, əvvəlki proqnozla müqayisədə 2,04 dollar və ya 2,4% artım deməkdir.

WTI nefti üzrə 2027-ci il üçün orta qiymət proqnozu isə 79,74 dollardan 80,54 dollara yüksəldilib. Artım 80 sent və ya 1% təşkil edib.

Bununla belə, EIA gələn il neft qiymətlərinin 2026-cı illə müqayisədə aşağı düşəcəyi gözləntisini qoruyub saxlayır.

Yeni proqnoza əsasən, Brent neftinin illik orta qiyməti 2026-cı ildəki 97,44 dollardan 2027-ci ildə 85,78 dollara enəcək. Bu, 11,66 dollar və ya təxminən 12% ucuzlaşma deməkdir.

WTI neftinin orta qiymətinin isə 88,29 dollardan 80,54 dollara düşəcəyi gözlənilir. Azalma 7,75 dollar və ya 8,8% təşkil edəcək.

BRENT NEFTİ 2027-Cİ İLİN SONUNDA 77 DOLLARA DÜŞƏ BİLƏR

EIA-nın qiymətləndirməsinə görə, qlobal neft ehtiyatları 2026-cı ilin üçüncü rübündə gündəlik orta hesabla 1,2 milyon barel azalıb. Dördüncü rübdən etibarən isə ehtiyatların yenidən artmağa başlayacağı gözlənilir.

Proqnoza əsasən, 2027-ci ilin ilk yarısında qlobal neft ehtiyatları gündəlik orta hesabla 3,5 milyon barel artacaq. Bu prosesin Brent neftinin qiymətini gələn ilin ikinci rübündə 90 dollardan aşağı sala biləcəyi proqnozlaşdırılır.

EIA hesab edir ki, İran istisna olmaqla, Yaxın Şərq ölkələrində neft hasilatının böyük hissəsi 2027-ci ilin ikinci rübünün sonunadək münaqişədən əvvəlki orta səviyyələrinə qayıdacaq.

Tədarükün bərpası və ehtiyatların artması nəticəsində Brent neftinin orta qiymətinin 2027-ci ilin dördüncü rübündə bir barel üçün 77 dollara qədər geriləyəcəyi gözlənilir.

Bu səviyyə 2026-cı ilin oktyabr ayında qeydə alınmış 124 dollarlıq orta qiymətdən 47 dollar və ya 37,9% aşağıdır.

QLOBAL NEFT HASİLATINDA GÜCLÜ BƏRPA GÖZLƏNİLİR

EIA hesab edir ki, Yaxın Şərqdəki hərbi münaqişələr səbəbindən 2026-cı ildə qlobal neft və digər maye yanacaq istehsalı azalacaq. Administrasiyanın proqnozuna görə, 2026-cı ildə dünyada neft və digər maye yanacaqların gündəlik orta hasilatı əvvəlki illə müqayisədə 4,6 milyon barel azalaraq 101 milyon 690 min barel təşkil edəcək.

2027-ci ildə isə hasilatın gündəlik 6,7 milyon barel artaraq 108 milyon 400 min barelə yüksələcəyi gözlənilir. Beləliklə, gələn il qlobal maye yanacaq istehsalının təxminən 6,6% artacağı proqnozlaşdırılır.

Bu artımın əsas səbəblərindən biri Yaxın Şərqdə neft hasilatının və alternativ ixrac marşrutları vasitəsilə tədarükün tədricən bərpası olacaq.

ABŞ-DƏ NEFT HASİLATI REKORD SƏVİYYƏYƏ ÇATA BİLƏR

EIA ABŞ-nin gündəlik orta xam neft hasilatının 2026-cı ildə 13 milyon 860 min barel olacağını proqnozlaşdırır. 2027-ci ildə isə bu göstəricinin 14 milyon 300 min barelə yüksələrək yeni rekord müəyyənləşdirəcəyi gözlənilir. Bu, gündəlik 440 min barel və ya 3,2% artım deməkdir.

Hesabata görə, Yaxın Şərqdə münaqişə səbəbindən hasilatı dayandırılmış neftin həcmi də azalır.

May ayında regionda münaqişə nəticəsində gündəlik 10,9 milyon barel neft hasilatı dayandırılmışdı. Oktyabrda isə bu göstərici 2,5 milyon barelə qədər geriləyib.

Beləliklə, münaqişə ilə əlaqədar gündəlik hasilat itkisi may ayındakı ən yüksək səviyyə ilə müqayisədə 8,4 milyon barel və ya 77,1% azalıb.

EIA-nın noyabr proqnozu göstərir ki, qlobal neft bazarında qısamüddətli təklif məhdudiyyətləri qiymətləri yüksək səviyyədə saxlasa da, 2027-ci ildə vəziyyətin dəyişəcəyi gözlənilir.

Yaxın Şərqdə neft hasilatının bərpası, daşınma marşrutlarının yenidən fəaliyyətə başlaması və qlobal ehtiyatların artması neft qiymətlərinin aşağı düşməsinə şərait yarada bilər.

Azərbaycan kimi neft ixrac edən ölkələr üçün bu proqnozlar xüsusilə əhəmiyyətlidir. Brent neftinin 2027-ci ildə ucuzlaşması, digər şərtlər dəyişməz qalarsa, neft ixracından əldə edilən gəlirlərə və dövlət büdcəsinin neftlə bağlı daxilolmalarına azaldıcı təsir göstərə bilər.

Bununla belə, faktiki nəticələr neftin orta satış qiymətindən, ixrac həcmindən, hasilat səviyyəsindən və qlobal enerji bazarındakı vəziyyətdən asılı olacaq.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da