ABŞ Enerji İnformasiya İdarəsi (EIA), ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarından sonra faktiki olaraq bağlanan Hörmüz boğazında yaranan problemlərin qlobal enerji təchizatına mənfi təsirlərini nəzərə alaraq, bu il üçün orta neft qiyməti proqnozunu yuxarı istiqamətdə yeniləyib.

Marja xəbər verir ki, EIA-nın “Aprel 2026 Hesabatı”na görə, Brent markalı xam neftin orta barel qiymətinin bu il 96 dollar səviyyəsində olacağı gözlənilir. Əvvəlki hesabatda bu göstərici 78,84 dollar idi.

Qərbi Texas (WTI) markalı xam neftin orta barel qiymətinin isə 87,41 dollar olacağı proqnozlaşdırılır. WTI üçün ötən ay verilən proqnoz 73,61 dollar səviyyəsində idi.

EIA gələn il üçün orta barel qiymətini Brent üzrə 76,09 dollar, WTI üzrə isə 72,43 dollar səviyyəsində qiymətləndirir.

Neft qiymətlərinə dair proqnozda dünya neft tədarükünün təxminən 20%-nin keçdiyi strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının faktiki bağlanması səbəbilə yüksək volatillik və qeyri-müəyyənlik ön plana çıxır.

EIA məlumatlarına görə, Brent neftinin qiyməti mart ayında orta hesabla 103 dollar olub ki, bu da fevral ayı ilə müqayisədə 32 dollar yüksəkdir. Gündəlik qiymətlər isə 2 apreldə təxminən 128 dollara qədər yüksəlib.

Münaqişədən əvvəl qlobal neft bazarında təklif bolluğu və artan ehtiyatların qiymətlərə təzyiq göstərəcəyi gözlənilirdi. OPEC+ xaricində istehsalın artması və OPEC+ ölkələrinin yüksələn istehsal hədəflərinin tələbi üstələməsi səbəbilə bu tendensiyanın növbəti iki il ərzində davam edəcəyi proqnozlaşdırılırdı. Lakin İrandakı münaqişə və bununla bağlı hasilatın azalması neft qiyməti proqnozlarının yuxarı doğru yenilənməsinə səbəb olub.

Hasilatın azalmasının 2026-cı ilin sonuna qədər davam edəcəyi gözlənilir. Bu müddətdə qiymətlər üzərində yuxarı yönlü təzyiqin qalacağı ehtimal edilir.

Hörmüz boğazından keçidlərin bərpası halında belə tanker daşımalarında və ticarət axınlarında yaranmış problemlərin aradan qaldırılmasının vaxt aparacağı qeyd olunur. Oxşar risklərin də qiymətləri bir müddət yüksək səviyyədə saxlayacağı bildirilir.

Boğaz ilə hərəkətin bərpası ilə dayandırılmış hasilatın mərhələli şəkildə yenidən işə salınacağı və ticarətin balanslaşacağı gözlənilir.

Hesabatda Yaxın Şərqdə hasilatın azalmasının əhəmiyyətli dərəcədə artdığı vurğulanır. Mart ayında gündəlik orta hesabla 7,5 milyon barel olan azalma aprel ayında 9,1 milyon barelə çataraq pik həddə yüksələcək, daha sonra isə azalmağa başlayacaq. Bunun 2026-cı ilin ikinci rübündə qlobal ehtiyatlarda gündəlik 5,1 milyon barel azalmaya səbəb olacağı hesablanır.

Digər tərəfdən, hökumətlərin yanacaq istehlakını azaltmağa yönəlmiş tədbirləri, təklif çatışmazlığı və emal olunmuş məhsulların ixracındakı məhdudiyyətlər səbəbilə qlobal neft tələbinə dair gözləntilər də aşağı istiqamətdə yenilənib. Tələb azalmasının xüsusilə Yaxın Şərq neftindən daha çox asılı olan Asiya regionunda daha qabarıq hiss olunacağı proqnozlaşdırılır.

ABŞ-da neft hasilatı azalacaq

ABŞ-da xam neft hasilatı ilə bağlı gözləntilər də aşağı salınıb. Bu il ölkədə gündəlik orta hesabla 13 milyon 510 min barel neft hasil ediləcəyi gözlənilir. Əvvəlki proqnoz 13 milyon 610 min barel idi.

Gələn il üçün isə hasilatın gündəlik orta hesabla 13 milyon 950 min barelə çatacağı proqnozlaşdırılır. Əvvəlki proqnoz 13 milyon 830 min barel səviyyəsində idi.

Qlobal neft təklifinin bu il gündəlik orta hesabla 104 milyon 270 min barel, tələbin isə 104 milyon 560 min barel olacağı gözlənilir.

2027-ci il üzrə proqnozlara görə isə qlobal təklifin gündəlik orta hesabla 109 milyon 470 min barelə, tələbin isə 106 milyon 160 min barelə çatacağı ehtimal edilir.