(®)  İnvestAZ-dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz.

İnvestAZ İnvestisiya Şirkəti tərəfindən aparılan həftəlik bazar araşdırmalarına görə ABŞ-İran gərginliyi 1-5 iyun həftəsində bazarlarda risk aktivləri üzərndə təzyiq yaratdı. Amerika, Avrozona, Almaniya və İngiltərə gündəmi ilə yanaşı Yaxın Şərqdəki hərbi eskalasiya neft və qaz bazarında volatilliyi artırdı, investor əhvalını zəiflətdi. 1-5 iyun 2026 tarixli həftəlik xronikada əsas xətt geopolitik risklərin bazar qiymətlərinə ötürülməsi oldu. ABŞ-İran qarşıdurmasının dərinləşməsi valyuta bazarlarında dollarda qiymət artımı sürətləndirdi, Asiya səhmlərində isə riskdən yayınma meyli gücləndi.

Geosiyasi gərginlik bazar gündəmini müəyyənləşdirdi

Ötən həftə bazar mühitində əsas istiqamətverici amil ABŞ-İran xəttində hərbi və diplomatik gərginliyin dərinləşməsi oldu. ABŞ ordusunun məlumatına görə, İran regiondakı qonşu ölkələrə bir neçə ballistik raket atıb, lakin Küveyt və Bəhreyn istiqamətində yönələn raketlər ABŞ və müttəfiq qüvvələr tərəfindən ələ keçirilib. Ardınca ABŞ İranın Qeşm adasındakı hərbi yerüstü idarəetmə stansiyasına cavab zərbəsi endirib. Bu ardıcıllıq bazarlarda risk qiymətləndirilməsini sərtləşdirərək investorların daha çox müdafiə mövqeyinə keçməsinə səbəb oldu.

Enerji bazarında ilk reaksiya: neft və qazda yüksəliş

Yaxın Şərqdə eskalasiya enerji daşıyıcılarında qiymət təzyiqini artırdı. Cənubi Koreya mənbəli məlumatlarda İranın Küveyt Beynəlxalq Hava Limanına zərbə endirməsinin neft qiymətlərini yüksəltdiyi və inflyasiya risklərini artırdığı qeyd olunur. Eyni vaxtda Britaniya təbii qaz fyuçersləri bölgədə döyüşlərin genişlənməsi və ABŞ-İran danışıqlarında irəliləyiş olmaması fonunda 3%-dən çox bahalaşdı. Bu dinamika göstərir ki, bazar iştirakçıları mümkün təchizat pozuntularını artıq qiymətlərə daxil etməyə başlayıblar.

Britaniya qaz bazarında yalnız artım deyil, dalğalanmanın özü də diqqət çəkdi. Fyuçerslər əvvəlki sessiyadakı kəskin yüksəlişdən sonra 117 pens/term səviyyəsindən aşağı ensə də, ABŞ-İran mümkün razılaşması ətrafındakı qeyri-müəyyənlik səbəbindən sonradan yenidən bu həddin üzərinə qalxdı. Bu hərəkət bazarın xəbərə həssaslığının yüksəldiyini göstərir. Enerji treyderləri üçün əsas siqnal odur ki, qiymət formalaşması təkcə faktiki təchizat axınları ilə deyil, danışıqların nəticəsiz qalması ehtimalı ilə də yönlənir.

Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün ehtiyat amili ön plana çıxdı. Qaz bazarındakı hərəkətin arxasında yalnız cari gərginlik deyil, ehtiyatların vəziyyəti də dayanır. Böyük Britaniyada təbii qaz inventarlarının 38% dolu olduğu bildirilir. Enerji axınlarında mümkün pozuntular Avropanın növbəti qışdan əvvəl anbarları doldurmaq cəhdlərini çətinləşdirir. Bu isə bazarın niyə geosiyasi xəbərlərə kəskin reaksiya verdiyini izah edir: ehtiyat səviyyəsi aşağı qaldıqca hər hansı yeni təchizat riski qiymətlərə daha sürətli ötürülür.

Cari həftə investorların diqqət mərkəzindəki əsas xəbərlər Avropa, Kanada və Türkiyə Cümhuriyyəti Mərkəzi banklarının faiz qərarları və baş bankirlərin çıxışları olacaq. Həmçinin, Amerikada və Almaniyada açıqlanacaq İstehlak Qiymətləri İndeksi və İstehsal Qiymətləri İndeksi göstəriciləri marağa səbəb olacaq.

Əlavə olaraq, bu həftə ərzində İngiltərədə, Almaniyada və Amerikada dərc olunacaq Sənaye İstehsalının Həcmi,  Ticarət Saldosu göstəricilərinin dərci gözlənilir.

Eləcə də, diqqətlər Yaxın Şərqdə geosiyasi proseslərin inkişaf dinamikasına yönələcək.

EUR

Ötən həftəyə 1.16510 həddində başlayıb 1.16640 hədlərinə kimi bahalaşan EURUSD məzənnəsi həftənin son ticarət günü kəskin ucuzlaşdı və həftəni 1.15190 səviyyəsində tamamladı. Məzənnə yeni həftəyə də enişlə başladı. Yaxın Şərqdə gərginliyin artlması və risk iştahının yenidən azalması fonunda dollara tələbin təskin artması EURUSD məzənnəsinin üzərində təzyiqi daha da artıra bilər. Əks ssenaridə isə eniş tendensiyası daha kəskin xarakter ala bilər.

GBP

Keçən həftəni 1.34250 həddində başlayıb, 1.348270 hədlərinə kimi bahalaşan GBPUSD məzənnəsi həftənin sonuna doğru kəskin ucuzlaşdı və həftəni 1.33340 səviyyələrində tamamladı.

Hazırda 1.33450 hədlərində ticarət olunan GBPUSD cütlüyündə “ayılar” qiyməti 1.33000 həddinin altına sala və burada qoruyub saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası daha kəskin xarakter ala bilər.

XAUUSD

Ötən həftəyə 4525$-dan star verən qızıl 4545$-a kimi bahalaşsa da, həftəni 4328$-da başa vurdu. “Ayılar” qiyməti 4300$ həddinin altında saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası davam edə bilər.

“İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin Tədris və Analiz Departamenti

“İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tənzimlənir. Şirkət, 09.01.2016-cı il tarixli 087986 saylı lisenziyası əsasında broker, anderraytinq (diler), marja ticarəti (forex), fərdi investorların portfelinin idarə edilməsi, market meykerlik və sair investisiya xidmətləri üzrə fəaliyyət göstərməkdədir.

Risk bildirişi.

Yuxarıda göstərilən məlumatlar tamamilə tövsiyə xarakterlidir. Bu fəaliyyət üzrə həyata keçirilən əməliyyatlar yüksək risk qrupuna daxildir və “İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” QSC yuxarıda göstərilən məlumatlar əsas götürülməklə, həyata keçirilən investisiya əməliyyatları üzrə heç bir öhdəlik daşımır.