Beynəlxalq yükdaşımalar dünya iqtisadiyyatının funksionallığını təmin edən mühüm arteriyadır. Bura hava, dəniz, avtomobil və dəmir yolu ilə yükdaşımalar daxildir. Koronavirus pandemiyasına qarşı məhdudiyyət tədbirləri dünya iqtisadiyyatının durumunu əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirib. Bu, beynəlxalq yükdaşımlara da təsirsiz ötüşməyib. Lakin nəqliyyat vasitələrindən asılı olaraq bu təsirlərin miqyası və xarakteri fərqlidir. 

Ümumiyyətlə, pandemiyanın beynəlxalq avtomobil yükdaşımalarına hansı təsirləri olub?

Nəqliyyat və logistika sferasında fəaliyyət göstərən “ScanEX Enterprises Limited” şirkətinin direktoru Kənan Sadıqlı bildirib ki, ticarət aktivliyinin aşağı düşməsi və karantin zonalarının tətbiqi beynəlxalq avtomobil yükdaşımalarına əhəmiyyətli dərəcədə mənfi təsir göstərib:

“Koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısını almaq istiqamətində tətbiq olunan məhdudiyyət tədbirlərinə baxmayaraq, müəssisələr az həcmdə də olsa, yüklərin göndərilməsinə və alınmasına səy göstərirlər. Pandemiyadan böyük zərbə alan İtalyada sərt karantin rejimi tətbiq edilən zamanda belə bir çox müəssisə fəaliyyətini davam etdirirdi. Bu zaman sadəcə olaraq, iş rejimində və formasında mövcud duruma uyğun korrektələr edilirdi. İstənilən halda yükdaşımalara tələbat əhəmiyyətli dərəcədə azalmasa belə, həcmlər aşağı düşüb və yüklərin transferi prosesində ciddi dəyişikliklər baş verib". 

Onun sözlərinə görə, Avropa məkanını götürsək burada beynəlxalq avtomobil daşımaları üçün xüsusi buraxılış mətqələri quraşdırıldı, daşımalara icazə verilən marşrutlar, sürücülərin istirahət edə və yemək yeyə biləcəkləri yerlər müəyyən olundu:

"Bəzi ölkələrdə tranzit avtomobilin ölkə ərazisində qalmasına, sərhəddən sutka ərzində buraxılan nəqliyyat vasitələrinin sayına məhdudiyyətlər tətbiq edildi. Bu tədbirlər bir tərəfdən yükdaşımaların mobilliyinə bilavasitə mənfi təsir göstərdi və daşıyıcı şirkətlərinin manevr imkanlarını minimuma endirdi. Digər tərəfdən isə özünü çoxkilometrlik tıxacların yaranmasında və sərhəddə uzunmüddətli dayanmalarda göstərdi. Bu vəziyyət isə birbaşa olaraq məhsulların son istehlakçıya çatdırılma müddətinə uzatdı və daşıyıcı şirkətlərinin maliyyə itkilərinə gətirib çıxardı".

O, rəhbərlik etdiyi şirkəti nümunə çəkərək deyib ki, Avropadan yüklərin gətirilmə vaxtı bəzi hallarda iki dəfəyə kimi uzandı:

"Bununla əlaqədar müəyyən müddət yüklərimizi Azərbaycana gətirəcək sürücüləri tapmaqda çətinliklərimiz oldu. Çünki əcnəbi sürücülər vaxt itkisinə görə Azərbaycana gəlmək istəmirdilər. Bütün bunlar nəticə etibarı ilə maliyyə itikilərimizlə müşahidə olunurdu. Belə ki, məhdudiyyətlərdən əvvəlki dövrlə müqayisədə xərclərimizdə 15-20% artım oldu".

K.Sadıqlı xüsusi vurğulayıb ki, bu gün üçün vəziyyətin nə zaman normal axara dönəcəyinə dair hər hansı proqnoz vermək çətindir:

"Bu onunla əlaqədardır ki, koronavirusun nə zaman bitəcəyi, istehsalın nə zaman tam həcmdə bərpa olunacağı tam aydın deyil. Eyni zamanda, istehlak tələbinin pandemiyadan əvvəlki səviyyəyə qayıdıb qayıtmayacağına dair də qeyri-müəyyənlik var. Ona görə də çox güman ki, avtomobil yükdaşımalarının üzərindəki əlavə təzyiq qarşıdakı aylarda da mövcudluğunu qoruyacaq”.