BMT: İqlim dəyişiklikləri gələcəkdə daha dəhşətli fəlakətlər törədəcək

Bunun qarşısını almaq üçün indidən tədbirlər görülməlidir
iç səhifə xəbər başlığı altı (mobil)_31
BMT: İqlim dəyişiklikləri gələcəkdə daha dəhşətli fəlakətlər törədəcək
iç səhifə xəbər şəkil altı-2 (mobil)_32

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı 2013-cü ildən bəri ilk dəfə olaraq öz ekspertlərinin qlobal iqlim dəyişiklikləri barədə hesabatını dərc etmişdir. Hesabatda bildirilir ki, təxminən 10 ildən sonra Yer üzündə temperatur dünya liderlərinin qarşısını almağa cəhd etdiyi istilik səviyyəsindən yüksək ola bilər.

Hesabata görə, planetdə son 40 ildə temperatur əvvəlki 2000 ilin hər bir dövrü ilə müqayisədə daha sürətlə qalxmışdır. 2011-2020-ci illərdə o, 1850-1900-cü illərin orta temperatur göstəricilərini Selsi üzrə təqribən 1,1 dərəcə üstələmişdir. Son 5 il isə 1850-ci ildən bəri müşahidələr tarixboyu ən isti illər olmuşdur.

Reklam_3_11

Hesabat müəllifləri ehtimal edirlər ki, yaxın onilliklərdə dünyanın bütün regionlarında iqlim dəyişiklikləri daha çox hiss olunacaq. Orta aylıq temperaturun 1,5 dərəcə artması ilə ekstremal isti fazalarının sayı çoxalacaq, ilin ilıq dövrləri uzanacaq, soyuq dövrləri isə daha qısa olacaq. İstisna olunmur ki, 2050-ci ilədək Arktikada ildə azı bir dəfə - sentyabrda buzlar əriyəcək.

1990-cı illərdən bəri alimlər böyük ehtimalla (90 faiz) buzlaqların qlobal əriməsinin əsas aparıcı qüvvəsi kimi insan amilini adlandırırlar. Bu, artıq dünyanın müxtəlif ölkələrində digər ekstremal hava şəraitinə, məsələn, yaxınlarda Türkiyədə, Yunanıstanda və Şimali Amerikanın qərb hissəsindəki istilik dalğalarına, yaxud Almaniyada və Çində daşqınlara səbəb olmuşdur. Şəhərlər tez-tez “istilik adaları”na çevrilərək yüksək temperatur zonaları olurlar. Afrikanın cənubunda və Aralıq dənizi ətrafındakı regionlar da quraqlıqdan və istidən əziyyət çəkirlər.  

Ekspertlər dünya okeanının səviyyəsinin artmasını da proqnozlaşdırırlar. Bu isə böyükmiqyaslı daşqınlara səbəb ola bilər.

2005-ci ildə BMT çərçivəsində iqlimlə bağlı Paris sazişi qəbul edilmişdir. Onun əsas məqsədi istixana qazlarının tullantılarını azaltmaq və 2100-cü il üçün planetdə orta illik temperaturun artmasına 2 dərəcədən çox yol verməməkdir. Lakin alimlər hesab edirlər ki, artacaq temperaturu 1,5 dərəcə hüdudunda saxlamaq uğrunda mübarizə artıq uduzulmuşdur.

BMT-nin Baş katibi Antoniu Quterrişin dediyinə görə, bu hesabat bəşəriyyət üçün qırmızı koddur. Tullantıların qarşısı təcili olaraq alınmasa, onlar planetimizi məhv edəcək. Fəlakətin qarşısını almaq üçün isə artıq indidən müvafiq tədbirlər görülməlidir.

Xatırladaq ki, yüzdən çox ölkə karbon qazının antropogen tullantılarının təxminən əsrin ortalarınadək sıfıra endirilməsi üçün üzərlərinə qeyri-rəsmi öhdəliklər götürmüşlər. Hesabatda deyilir ki, bu öhdəliklər çox vacibdir və hələ də ən dəhşətli fəsadların bir çoxunun qarşısını ala bilər.

Bu ilin payızında dünya ölkələrinin iştirakı ilə Şotlandiyada keçiriləcək iqlim üzrə danışıqlarda yaranmış təhlükəli vəziyyət əsas müzakirə mövzusu olacaq.

“Azərbaycan”

BMT İqlim
11.08.2021 08:50
Mobil-xeber-sonu-paylaş-düyməsinin altı-3_33

Müştərilərin xəbərləri

Mobil Manşet alt reklam-2_22

SON XƏBƏRLƏR

Mobil Xəbər Lentinin aşağısı-2_23
Mobil əsas səhifə 5-ci-2_28
Manşetin sağı-2_5
Esas-sehifede-reklam-3_8
Xəbər mətn sağ 2-ci2_16
InvestAZ