Avropalı şirkətlər zəifləyən iqtisadiyyat, azalan tələbat və artan rəqabət səbəbindən xərcləri azaltmaq məqsədilə yenidənqurma prosesinə gedərək işə qəbul proseslərini dayandırır və ya ixtisarlara başlayır.

Marja xəbər verir ki, beynəlxalq audit və məsləhət şirkəti EY-nin araşdırmasına əsasən, təkcə Almaniyanın avtomobil sənayesində son bir il ərzində təxminən 51 min 500 nəfər işini itirib.

Əsasən Çindən gələn sərt rəqabət, davam edən Rusiya–Ukrayna müharibəsinin təsirləri, ABŞ-ın tətbiq etdiyi gömrük rüsumları, zəifləyən iqtisadiyyatla bağlı tələbin azalması və süni intellekt də daxil olmaqla texnologiyadakı sürətli inkişaflar Avropa şirkətlərini yenidənqurmaya məcbur edir.

Avropada avtomobil sənayesi başda olmaqla, dərman, texnologiya, mühəndislik, aviasiya və bank sektoru da daxil olmaqla bir çox sahədə ixtisar dalğası müşahidə olunur. Bu proses qitədə qeyri-müəyyən və zəifləyən iqtisadi mühitdə qlobal işçi qüvvəsinin üzləşdiyi çətinliklərin davam etdiyini göstərir.

Bir vaxtlar möhkəm sayılan transatlantik ticarət əlaqələri də ciddi təzyiq altındadır. ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın tətbiq etdiyi rüsumlar hələ də Avropa sənayesinə mənfi təsir göstərməkdədir.

Almaniya şirkətləri “kəmər sıxır”

Xüsusilə Avropanın ən böyük iqtisadiyyatına malik Almaniyada avtomobil, sənaye və mühəndislik, texnologiya, telekommunikasiya, maliyyə və digər sahələrdə ixtisar qərarlarının sayı artmaqdadır.

EY-nin məlumatına görə, Almaniyanın avtomobil sənayesində bir il ərzində 51 min 500 nəfərin işdən azad edilməsi ümumi işçi qüvvəsinin 6,7 faizinə və eyni dövrdə ixtisar edilən 114 min istehsalat işçisinin təxminən yarısına bərabərdir.

Çinlə rəqabət və zəif daxili iqtisadi göstəricilər Almaniya şirkətlərini işə qəbulu dayandırmağa və ixtisarlara sövq edir. Xüsusilə sənaye sektoru COVID-19 pandemiyasından bəri davamlı olaraq ixtisarlar aparır və bu meyldən demək olar ki, heç bir sənaye şirkəti yayına bilməyib.

Avtomobil sektorunda ciddi daralma

Avropada bu il iri şirkətlər ardıcıl olaraq ixtisar planlarını açıqlayıb.

• Bosch 2029-cu ilə qədər 1100 nəfəri, ötən il isə ümumilikdə 5500 nəfəri (3800-ü Almaniyada olmaqla) ixtisar edəcəyini açıqlayıb.

• Daimler Truck 2030-a qədər Almaniyada 5 min, ABŞ və Meksikadakı zavodlarda isə 2 min işçini ixtisar etməyi planlaşdırır.

• Stellantis bu il İtaliyada 2500 nəfərlik ixtisar həyata keçirəcək.

• Volkswagen Almaniyada 7 min, Porsche isə 3900 nəfəri işdən azad etməyi və 2025-ci ilin ikinci yarısından əlavə ixtisarlar üçün həmkarlar ittifaqları ilə danışıqlara başlamasını planlaşdırır.

• Continental 2026-cı ilin sonuna qədər 3 min nəfəri,

• Renault Fransada 300 nəfəri,

• Volvo isə 3 min nəfəri ixtisar edəcəyini bəyan edib.

Bank sektorunda ixtisar dalğası

• Almaniyanın ikinci böyük bankı Commerzbank 2028-ə qədər əsasən Almaniyada olmaqla 3900 nəfəri,

• Banco Santanderin İngiltərə bölməsi 750 nəfəri,

• Deutsche Bank 2 min nəfəri,

• HSBC Fransada 348 nəfəri,

• Lloyds Bank isə 1600 nəfəri işdən azad etməyi planlaşdırır.

Enerji, sənaye və mühəndislik sahəsində ixtisarlar

• Avstriyanın OMV şirkəti 2 min,

• Almaniyanın Uniper şirkəti 400,

• Fransız-İtalyan STMicroelectronics 5 min,

• Siemens 6 min,

• ThyssenKrupp isə avtomobil bölməsində 1800 nəfəri ixtisar etməyi planlaşdırır.

Pərakəndə ticarət və digər sahələr

• Fransanın Auchan marketlər şəbəkəsi İspaniyada 710 nəfəri ixtisar edəcək və 25 mağazanı bağlayacaq.

• Almaniyanın Puma şirkəti 500,

• İngiltərənin Tesco və Sainsbury’s şəbəkələri isə müvafiq olaraq 400 və 3 mindən çox işçini ixtisar edəcəyini açıqlayıb.

• Lüks brend Burberry 1700 nəfəri işdən azad etməyi planlaşdırır.

Bundan başqa:

• Almaniyanın ProSiebenSat şirkəti 1430,

• Just Eat Takeaway 2 min,

• DHL Almaniyada 8 min,

• BioNTech 950–1350,

• Finlandiyanın Neste 600,

• İsveçin Tele 2600 və

• Finlandiyanın UPM şirkəti isə 462 nəfəri ixtisar edəcək.

Avropada sürətlə yayılan ixtisar dalğası, qlobal iqtisadiyyatın qeyri-müəyyən və zəifləmiş vəziyyəti fonunda işçi qüvvəsinin ciddi təzyiqlərlə üzləşdiyini göstərir.