Qlobal kənd təsərrüfatı bazarları geosiyasi proseslər və quraqlıq təzyiqi fonunda ciddi dalğalanmalar yaşayarkən, kakao qiymətləri bu il beynəlxalq bazarlarda ən sürətlə ucuzlaşan əmtəələrdən birinə çevrilib.

Marja xəbər verir ki, Qərbi Afrikada havaların normallaşması və istehsal gözləntilərinin yaxşılaşması nəticəsində kakao qiymətləri 2024-cü ilin sonundan bəri 55%-dən çox düşüb.

Rekorddan çöküşə: Bir ildə 12 931 dollardan 5 160 dollara

Intercontinental Exchange (ICE) məlumatına görə, ötən il təchizatla bağlı narahatlıqlar səbəbindən kakao qiymətləri12 min 931 dollara çataraqindiyədək ən yüksək səviyyəsinə qalxmış, ili isə 11 675 dollardan tamamlamışdı.

Əlverişsiz hava şəraiti Qərbi Afrikadakı məhsullar üçün ciddi risk yaratmış, qlobal ehtiyatların sürətlə azalması isə qiymətlərdə kəskin artıma səbəb olmuşdu.

Lakin quraqlıq təzyiqinin zəifləməsi və yeni mövsüm istehsalında yaxşılaşma siqnalları ilə qiymətlər aşağı düşüb. 1 ton kakaonun qiyməti bir neçə ay ərzində 5 160 dollar səviyyəsinə qədər geriləyib.

Tələbdə zəifləmə gözləntisi qiymət təzyiqini artırır

Dünyanın aparıcı şokolad və kakao istehsalçılarından biri olan "Barry Callebaut" kakao məhsullarına tələbin azalacağını açıqlayıb. ABŞ-ın kakao məhsullarına tətbiq edilən tarifləri aradan qaldırmağı planlaşdırması da satış təzyiqini artıran amillərdən biri olub.

"Rabobank"ın Əmtia analitiki Oran van Dort, ABŞ Prezidenti Donald Trampın ölkədə geniş istifadə olunan, lakin yerli istehsalı olmayan bəzi kənd təsərrüfatı məhsullarını gömrük rüsumlarından azad etdiyini bildirərək, “Kakao da bu kateqoriyaya daxildir” deyib.

Dortun sözlərinə görə, ABŞ-ın gömrük rüsumlarını ləğv etməsi həm mövcud ticarət axınındakı pozuntuları aradan qaldırır, həm də gələcəyə dair qeyri-müəyyənlikləri azaldır.

Eyni zamanda Aİ-nin meşəsizləşmə qaydaları ilə bağlı yeni addımların da qiymətlərə aşağı yönlü təzyiq göstərdiyi vurğulanır.

Analitik əlavə edib: “Qaydanın bir il təxirə salınması və 2026-cı ilin aprelində sadələşdirilməsi ilə bağlı siqnallar var. Bu da kakao idxalında təcililik təzyiqini azaldır və qiymətlərin yumşaldığına işarə edir.”

Təchizat zəncirində xərclər azalır, qiymətlərə təsir edəcəyi gözlənilir

Dort-un sözlərinə görə, bu proseslər təchizat zəncirində daha aşağı xərcləri formalaşdıra bilər və bunun şokolad və kakao məhsullarının son qiymətlərinə də əks olunması gözlənilir.

Bundan başqa, Fil Dişi Sahili limanlarına edilən kakao daşımalarının son dövrdə gözləniləndən daha güclü olduğu bildirilir və bu da təklifin bərpa olunduğuna işarə edir.