Qlobal ərzaq qiymətləri 2025-ci ili azalma ilə başa vurub. 

Marja.az xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) məlumatına görə, Ərzaq Qiymətləri İndeksi dekabr ayında aylıq müqayisədə 0,6 faiz, illik müqayisədə isə 2,4 faiz azalıb. 2025-ci il üzrə indeksin orta göstəricisi 127,2 bənd olub ki, bu da 2024-cü ilin orta səviyyəsindən 5,2 bənd (4,3 faiz) yüksəkdir.

Dekabr ayında süd məhsulları, ət və bitki yağları üzrə qiymət indekslərindəki eniş, taxıl və şəkər qiymətlərindəki artımı kompensasiya edib.

FAO Taxıl Qiymətləri İndeksi dekabrda aylıq müqayisədə1,7 faiz artsa da, illik müqayisədə 3,68 faiz azalıb. Qara dəniz bölgəsində ixracla bağlı narahatlıqların yenidən artması beynəlxalq buğda qiymətlərini dəstəkləyib. Bununla yanaşı, dünya qarğıdalı bazarları Braziliya və ABŞ-da güclü ixrac tələbi və daxili etanol istehsalının yüksək olması ilə möhkəmlənib. Dünyanın ən böyük sorqo idxalçısı olan Çinə satışların yavaşlamasına baxmayaraq, sorqo qiymətləri də qarğıdalı ilə birlikdə yüksəlib.

FAO Düyü Qiymətləri İndeksi məhsul yığımına bağlı təzyiqlərin azalması, tələbin artması və dəstəkləyici siyasət tədbirlərinin təsiri ilə 4,3 faiz yüksəlib. Bununla belə, indeks 2025-ci ildə orta hesabla 103,5 bənd təşkil edərək 2024-cü illə müqayisədə 35,2 faiz azalıb. Bu eniş ixrac üçün bol təklif, ixracatçılar arasında güclü rəqabət və Asiyada bəzi idxalçı ölkələrin alışlarını azaltması səbəbindən düyü qiymətləri üzərində aşağı yönlü təzyiqləri əks etdirir.

Bitki yağları qiymətləri son 6 ayın minimumunda

FAO Bitki Yağları Qiymətləri İndeksi dekabrda aylıq müqayisədə 0,2 faiz azalaraq son altı ayın ən aşağı səviyyəsinə düşüb. İllik müqayisədə isə 1,54 faiz artıb. Aylıq eniş, palma yağındakı artımı üstələyən soya, kolza və günəbaxan yağlarının dünya qiymətlərindəki azalmanı əks etdirir. Amerika qitəsindən gələn bol ixrac təklifi soya yağı qiymətlərini aşağı salıb. Avstraliya və Kanadada kolza toxumu istehsalının artması isə kolza bazarlarında aşağı yönlü təzyiq yaradıb. Günəbaxan yağında isə rəqabət qabiliyyətinin zəifləməsi səbəbindən qlobal idxal tələbinin durğunluğu dekabrda qiymətlərin ardıcıl ikinci ay azalmasına səbəb olub. Buna qarşılıq, beynəlxalq palma yağı qiymətləri Cənub-Şərqi Asiyada mövsümi istehsal azalması gözləntilərinin təsiri ilə, Malayziyada gözləniləndən yüksək istehsal və ehtiyatlara baxmayaraq, cüzi artım göstərib. 2025-ci ildə FAO Bitki Yağları Qiymətləri İndeksi orta hesabla 161,6 bənd olub ki, bu da illik bazda 17,1 faiz artıma və son üç ilin ən yüksək səviyyəsinə işarə edir.

Bütün ət kateqoriyalarında qiymətlər azalıb

FAO Ət Qiymətləri İndeksi dekabrda aylıq müqayisədə 1,3 faiz azalıb, lakin illik müqayisədə 3,34 faiz yüksək qalıb. Bütün ət növlərində eniş müşahidə olunub, ən kəskin azalma isə mal əti və quş ətində qeydə alınıb. Avstraliyada mövsümi quraqlıq səbəbindən sürülərin azaldılması və kəsimə yararlı heyvan sayının artması dünya mal əti qiymətlərinə aşağı yönlü təzyiq göstərib. Qlobal idxal tələbinin ixrac üçün mövcud təklifi üstələməsi quş əti qiymətlərini aşağı salıb. Qoyun ətində isə mövsümi təklifin artması səbəbindən qiymətlər cüzi azalıb. Donuz əti qiymətləri qlobal tələbin zəifləməsi fonunda Avropa İttifaqındakı zəif qiymətlərin təsiri ilə geriləyib. 2025-ci il üzrə FAO Ət Qiymətləri İndeksi orta hesabla 123,2 bənd olub və 2024-cü ilə nisbətən 5,1 faiz artıb.

Süd məhsulları qiymətləri həm aylıq, həm də illik azalıb

FAO Süd Məhsulları Qiymətləri İndeksi dekabrda 5,9 bənd (4,4 faiz) azalaraq, illik müqayisədə 7,71 faiz geriləyib. Avropada mövsümi olaraq artan qaymaq təklifi və ilin əvvəlində güclü istehsaldan sonra ehtiyatların yığılması kərə yağı qiymətlərində kəskin enişə səbəb olub. Tam yağlı süd tozu (WMP) qiymətləri də Okeaniyada mövsümi süd istehsalının pik həddə çatması və əsas idxalçı bölgələrdə tələbin zəifləməsi fonunda azalıb. Yağsız süd tozu (SMP) və pendir qiymətləri isə daha mülayim eniş göstərib. Buna baxmayaraq, 2025-ci ildə FAO Süd Məhsulları Qiymətləri İndeksi orta hesabla 146,9 bənd olub və 2024-cü ilin orta səviyyəsindən 13,2 faiz yüksəkdir.

Şəkər qiymətləri üç aylıq enişdən sonra yüksəlib

FAO Şəkər Qiymətləri İndeksi ardıcıl üç aylıq azalmadan sonra dekabrda aylıq müqayisədə 2,4 faiz artıb, lakin bir il əvvəlki səviyyəsindən 24 faiz aşağıda qalıb. Artım Braziliyanın əsas cənub istehsal bölgələrində şəkər istehsalının kəskin azalması ilə bağlı olub. Bununla belə, Hindistanda müsbət məhsul və istehsal gözləntiləri qlobal şəkər təklifinin bol olacağına dair gözləntiləri gücləndirib və qiymətlər üzərindəki yüksəliş təzyiqini məhdudlaşdırıb. 2025-ci il üzrə FAO Şəkər Qiymətləri İndeksi orta hesabla 104,3 bənd olub və 2024-cü illə müqayisədə 17,0 faiz azalaraq 2020-ci ildən bəri ən aşağı illik səviyyəni qeydə alıb.