Azərbaycanda dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı artmaqda davam edir. 2026-cı ilin sentyabr ayının sonuna banklar və “Azərpoçt” MMC üzrə dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı 23 milyon 388 min ədədə çatıb.

Marja.az Azərbaycan Mərkəzi Bankının 2025-ci və 2026-cı illərin sentyabr ayları üzrə statistik bülletenlərinin müqayisəsinə istinadən xəbər verir ki, bir il əvvəl dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı 21 milyon 368 min ədəd təşkil edirdi. Beləliklə, son bir ildə Azərbaycanda dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı 2 milyon 20 min ədəd və ya 9,5 faiz artıb.

Təkcə 2026-cı ilin sentyabr ayında kartların sayı avqust ayının sonu ilə müqayisədə 414 min ədəd çoxalıb. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, illik müqayisədə debet kartlarının sayı 11 faiz artdığı halda, kredit kartlarının sayı 3,9 faiz azalıb.

Bu dinamika ölkədə ödəniş kartlarının ümumi sayının artmasının əsasən debet kartlarının genişlənməsi hesabına baş verdiyini göstərir.

Kartlarla bir ayda 9 milyard manata yaxın nağdsız ödəniş edilib

2026-cı ilin sentyabr ayında ölkə daxilində ödəniş kartları vasitəsilə həyata keçirilən nağdsız əməliyyatların həcmi 8 milyard 977 milyon manat təşkil edib. 2025-ci ilin sentyabr ayında bu göstərici 8 milyard 898 milyon manat olmuşdu. Beləliklə, kartlarla ölkədaxili nağdsız ödənişlərin həcmi illik müqayisədə 79 milyon manat və ya 0,9 faiz artıb.

Bununla yanaşı, 2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında ölkədaxili nağdsız kart əməliyyatlarının həcmi 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11,7 faiz yüksəlib.

Diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, doqquz ay üzrə artım tempi 11,7 faiz təşkil etdiyi halda, təkcə sentyabr ayının illik artımı 0,9 faiz olub. Bu fərq nağdsız ödənişlər üzrə artım dinamikasının sentyabr ayında doqquz aylıq göstəricidən xeyli zəif olduğunu göstərir.

Elektron ticarətdə ödənişlərin həcmi azalıb

Sentyabr ayında kartlarla həyata keçirilən ölkədaxili nağdsız ödənişlərin ən böyük hissəsi elektron ticarətin payına düşüb. 2026-cı ilin sentyabrında elektron ticarət vasitəsilə 7 milyard 755 milyon manat nağdsız ödəniş həyata keçirilib. Bir il əvvəl, 2025-ci ilin sentyabrında bu göstərici 7 milyard 808 milyon manat təşkil etmişdi. Beləliklə, elektron ticarət üzrə ödənişlərin həcmi 53 milyon manat və ya 0,7 faiz azalıb.

Elektron ticarətin ölkədaxili nağdsız kart ödənişlərində payı da azalıb.

2025-ci ilin sentyabr ayında nağdsız kart ödənişlərinin təxminən 87,8 faizi elektron ticarətin payına düşürdüsə, 2026-cı ilin sentyabrında bu göstərici 86,4 faizə enib.

Bu statistika elektron ticarət üzrə kart ödənişlərinin həcmində cüzi azalma olduğunu göstərsə də, həmin istiqamət ölkədaxili nağdsız kart ödənişlərində dominant mövqeyini qoruyub.

Qeyd edək ki, bu göstərici elektron ticarət kanalı ilə aparılan kart əməliyyatlarının həcmini əks etdirir və birbaşa olaraq ölkədə internet mağazalarının pərakəndə satış dövriyyəsi ilə eyniləşdirilməməlidir.

POS-terminallarla ödənişlər 134 milyon manat artıb

Elektron ticarətdən fərqli olaraq, POS-terminallar vasitəsilə həyata keçirilən nağdsız ödənişlərin həcmində nəzərəçarpan artım qeydə alınıb. 2026-cı ilin sentyabr ayında POS-terminallarla ölkə daxilində 1 milyard 220 milyon manat ödəniş həyata keçirilib. 2025-ci ilin eyni ayında bu göstərici 1 milyard 86 milyon manat olmuşdu. Beləliklə, POS-terminallarla nağdsız ödənişlərin həcmi 134 milyon manat və ya 12,3 faiz artıb.

POS-terminalların ümumi nağdsız kart ödənişlərindəki payı da yüksəlib. 2025-ci ilin sentyabrında bu göstərici təxminən 12,2 faiz olduğu halda, 2026-cı ilin sentyabrında 13,6 faizə çatıb. Bu, nağdsız ödənişlərin tərkibində POS-terminallar vasitəsilə aparılan əməliyyatların rolunun gücləndiyini göstərir.

Özünəxidmət terminalları və bankomatlarla nağdsız ödənişlər isə 2025-ci ilin sentyabrındakı 4 milyon manatdan 2026-cı ilin eyni ayında 2 milyon manata enib. Dövriyyədə olan kartların sayı artsa da, kartlarla aparılan nağdsız ödənişlərin strukturunda dəyişiklik baş verir.

Nağdsız ödənişlərin ümumi kart əməliyyatlarında payı yüksəlib

Mərkəzi Bankın məlumatına görə, 2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında ölkədaxili nağdsız kart əməliyyatlarının həcmi bütün ölkədaxili kart əməliyyatlarının həcminin 69,7 faizini təşkil edib. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 67,4 faiz olmuşdu. Beləliklə, nağdsız əməliyyatların payı bir il ərzində 2,3 faiz bəndi yüksəlib.

Bu dəyişiklik ölkədə kartlarla aparılan ödənişlərdə nağdsız əməliyyatların mövqeyinin gücləndiyini göstərir. Bununla belə, göstərici əməliyyatların sayına deyil, onların pul ifadəsində həcminə əsaslanır.

Nağdsız ödənişlərin artım tempi zəifləyib

Mərkəzi Bankın statistikası göstərir ki, kartlarla nağdsız ödənişlərin illik artım tempi əvvəlki illə müqayisədə xeyli zəifləyib. Belə ki, 2025-ci ilin sentyabr ayında ölkədaxili nağdsız kart ödənişlərinin həcmi 2024-cü ilin sentyabr ayı ilə müqayisədə 24 faiz artmışdı. 2026-cı ilin sentyabrında isə 2025-ci ilin eyni ayına nisbətən artım cəmi 0,9 faiz təşkil edib. Bu, illik artım tempinin təxminən 23,1 faiz bəndi zəifləməsi deməkdir.

Bununla yanaşı, POS-terminallarla ödənişlərin artması, elektron ticarət ödənişlərinin isə azalması kart bazarında nağdsız ödənişlərin strukturunun dəyişdiyini göstərir.

Beləliklə, Azərbaycanda kartların sayı və nağdsız ödənişlərin həcmi artmaqda davam etsə də, sentyabr ayının nəticələri nağdsız ödənişlərdə artımın əvvəlki dövrlə müqayisədə zəiflədiyini göstərir. Qeyd edək ki, son aylar Azərbaycanda kartlar ilə bağlı bir sıra məhdudiyyətlər tətbiq edilib.