Qızılın qiymətində 2013-cü ilin aprelindən bəri ən böyük rüblük geriləmə baş verir Qiymətlər yanvarın sonlarında qeydə alınmış 1 unsiya üçün təxminən 5589 dollarlıq tarixi maksimumdan təqribən 24% aşağı düşüb. Bu gün Gold Futures August müqaviləsi 4031,70 dollar səviyyəsində ticarət olunur.

Mara xəbər verir ki, satış dalğası ABŞ dollarının möhkəmlənməsi və ABŞ-da faiz artımı gözləntilərinin yüksəlməsi ilə bağlı təzyiqlərin güclənməsi fonunda baş verib. ABŞ Dollar İndeksi üzrə fyuçerslər 13 ayın maksimumuna yaxın səviyyədədir. İnvestorlar Yaxın Şərq münaqişəsindən qaynaqlanan davamlı inflyasiya təzyiqləri ilə bağlı “şahin” siqnallardan sonra Federal Ehtiyat Sisteminin (FED, ABŞ Mərkəzi Bankı) siyasətinə dair gözləntilərini yenidən qiymətləndirirlər.

Gəlir gətirməyən aktiv olan qızıl real faiz dərəcələrinin yüksəlməsi perspektivinə xüsusilə həssasdır. Sarı metal iyunun 24-də 2025-ci ilin noyabrından bəri ilk dəfə unsiya üçün 4000 dollarlıq mühüm psixoloji həddən qısa müddətə aşağı düşmüşdü.

Opsion bazarları qeyri-adi dərəcədə “ayı” siqnalı verir. 2016-cı ildən bəri ilk dəfə qızıl üzrə put/call skew göstəricisi müsbət zonaya keçib. Bu isə treyderlərin artıq yüksəlişdən faydalanmaq üçün mövqelənməkdən daha çox eniş riskindən qorunmağa görə daha yüksək məbləğ ödədiyini göstərir.

Goldman Sachs-ın əmtəələr üzrə həmsədri Samanta Dart bu dəyişikliyi bazar əhval-ruhiyyəsi baxımından mühüm göstərici kimi qiymətləndirib. O qeyd edib ki, “quyruq riski” üzrə qiymətləmə yüksəlişə yönəlmiş enerji opsionlarından qızıl üzrə put opsionlarına doğru dəyişib. Bununla belə, Dart qızılın daha uzunmüddətli trayektoriyası ilə bağlı “ayı” mövqeyinə keçməkdən uzaq olduğunu bildirib.

“Qızılın yüksəlişi bitməyib”, - deyə o, iyunun 29-da dərc olunan qeyddə yazıb. “Biz həm struktur, həm də sonda tsiklik amillərin təsiri ilə əlavə yüksəliş potensialı görməkdə davam edirik. Struktur baxımdan, 2022-ci ildə Rusiyanın ehtiyatlarının dondurulmasından sonra inkişaf etməkdə olan ölkələrin mərkəzi bankları tərəfindən diversifikasiya prosesi 2026-cı ilin sonu üçün unsiya üzrə 4 900 dollarlıq proqnozumuzun əsas dayağı olaraq qalır”. Goldman-ın hədəfi qızılın cari səviyyələrdən ilin sonunadək təxminən 21% bahalaşa biləcəyini nəzərdə tutur.

İş elanları AzVak.az-da

XAU/USD

OMFIF-in 90 mərkəzi bank, dövlət pensiya fondu və suveren sərvət fondu arasında keçirdiyi və iyunun 30-da açıqlanan sorğusuna görə, ilk dəfə olaraq növbəti onillikdə dollarda olan ehtiyatlarını azaltmağı planlaşdıran mərkəzi bankların sayı onları artırmağı planlaşdıranlardan çox olub.

Qızıl “ehtiyatların idarə olunması strategiyasının mərkəzinə keçib”. Respondentlərin xalis 30%-i növbəti bir-iki il ərzində qızıl ehtiyatlarını artırmağı planlaşdırır. OMFIF-in baş iqtisadçısı Yara Əziz qeyd edib ki, “dövlət investorlarının vəziyyətin normallaşmasını gözləyə biləcəyinə dair köhnə yanaşma getdikcə daha az real görünür”.

XXX

“Quyruq riski” maliyyə bazarlarında çox nadir baş verən, amma baş verərsə böyük zərər və ya kəskin bazar hərəkəti yaradan hadisə riski deməkdir.

Sadə dillə: Normal bazar şəraitində qiymətlər adətən müəyyən diapazonda hərəkət edir. Amma bəzən çox gözlənilməz hadisə baş verir və qiymətlər kəskin dəyişir. Məsələn:

qızılın birdən-birə kəskin ucuzlaşması;

dolların sürətlə bahalaşması;

müharibə, sanksiya, bank böhranı;

faiz qərarının bazarı şoka salması;

fond bazarında qəfil çöküş.

Bu cür hadisələr ehtimal baxımından az görünsə də, nəticəsi çox böyük ola bilər. Buna görə buna “quyruq riski” deyilir. Çünki statistik bölgüdə belə ekstremal hadisələr qrafikin sağ və ya sol “quyruq” hissəsində yerləşir.

Qızıl mətnindəki mənası belədir:

Treydərlər artıq qızılın daha da ucuzlaşması riskindən qorunmaq üçün daha çox pul ödəyirlər. Yəni bazarda “qızıl kəskin düşə bilər” qorxusu artıb.  

Daha sadə tərcümə variantı:

“Bazar iştirakçıları ekstremal eniş riskindən qorunmağa daha çox üstünlük verməyə başlayıblar.”

Və ya xəbər dili ilə:

“Qızıl bazarında kəskin eniş riskinə qarşı sığortalanma tələbi artıb.”

XXX

Put/call skew opsion bazarında investorların eniş riskindən qorunmaq üçün put opsionlarına, yoxsa yüksəlişdən faydalanmaq üçün call opsionlarına daha çox tələb göstərdiyini ölçən göstəricidir.

Sadə izah:

Put opsionu — aktivin qiyməti düşəndə qazanc və ya qorunma imkanı verir.

Call opsionu — aktivin qiyməti qalxanda qazanc imkanı verir.

Skew — bu iki tərəf arasında qiymət/tələb fərqidir.

Yəni put/call skew göstərir ki, bazar iştirakçıları daha çox nədən qorxur və ya nəyə hazırlaşır:

Göstəricilərin mənası

Put-lar bahalaşırsaBazar eniş riskindən qorunmağa çalışır

Call-lar bahalaşırsaBazar yüksəliş potensialına daha çox pul ödəyir

Put/call skew müsbətdirsəEniş qorunması daha bahalıdır, bazarda “ayı” əhval-ruhiyyəsi artır

Put/call skew mənfidirsəYüksəlişə yönəlmiş call opsionlarına tələb daha güclüdür

Qızıl haqqında mətndəki mənası belədir:

"2016-cı ildən bəri ilk dəfə qızıl üzrə put/call skew müsbətə keçib" — yəni treyderlər artıq qızılın bahalaşmasına oynamaqdan çox, onun daha da ucuzlaşması riskindən qorunmaq üçün put opsionlarına daha çox pul ödəyirlər.

Xəbər dili ilə daha aydın yazılış:

“Opsion bazarında qızılın eniş riskinə qarşı qorunma tələbi artıb; treyderlər artıq bahalaşma ehtimalından çox, ucuzlaşma riskini qiymətləyirlər.”