Beynəlxalq kredit reytinqi agentliyi “Fitch Ratings” Fransanın suveren kredit reytinqi üzrə proqnozunu “stabil”dən “neqativ”ə dəyişib. Qərara ölkənin dövlət borcunun artması, iqtisadi böyümənin zəifləməsi, borclanma xərclərinin yüksəlməsi və büdcə kəsirinin genişlənməsi səbəb olub.

Marja.az xəbər verir ki, agentlik Fransanın uzunmüddətli xarici valyutada kredit reytinqini “A+” səviyyəsində təsdiqləsə də, reytinq üzrə proqnozu mənfiyə endirib.

“Fitch”in qiymətləndirməsinə görə, 2026-cı ilin avqust ayında keçirilmiş əvvəlki baxışdan sonra Fransanın fiskal vəziyyəti daha da pisləşib.

İqtisadi artımın zəifləməsi, yüksək borclanma xərcləri və artan büdcə kəsiri dövlət borcunun sabitləşdirilməsi perspektivlərini zəiflədir.

Agentlik ölkədə siyasi parçalanmanın və mürəkkəb sosial vəziyyətin büdcə kəsirinin azaldılması istiqamətində davamlı tədbirlərin həyata keçirilməsini çətinləşdirdiyini də vurğulayıb. 

Fransanın dövlət borcu ÜDM-in 124 faizinə çata bilər

“Fitch”in proqnozuna əsasən, Fransanın ümumi dövlət borcunun ÜDM-ə nisbəti 2025-ci ildəki 115,7 faizdən 2028-ci ildə təxminən 124 faizə yüksələcək.

Bu, üç il ərzində 8,3 faiz bəndi artım deməkdir.

Agentlik hesab edir ki, dövlət borcunun artımını dayandırmaq üçün Fransa hökumətinin büdcə balansında əhəmiyyətli yaxşılaşmaya nail olması tələb olunur.

Bununla yanaşı, dövlət borcuna xidmət xərclərinin də artacağı gözlənilir.

“Fitch”in proqnozuna görə, Fransanın dövlət borcu üzrə faiz ödənişlərinin ÜDM-ə nisbəti 2025-ci ildəki 2,5 faizdən 2028-ci ildə 3,3 faizə yüksələcək.

Bu isə 0,8 faiz bəndi artım deməkdir.

Agentlik 2027-ci ildə Fransanın büdcə kəsirinin ÜDM-in 5,5 faizini təşkil edəcəyini gözləyir. 

Fransa iqtisadiyyatı gözlənilmədən kiçilib

Fransanın iqtisadi göstəricilərindəki zəifləmə də kredit reytinqi üzrə proqnozun dəyişdirilməsinə təsir göstərib.

2026-cı ilin üçüncü rübündə Fransa iqtisadiyyatı əvvəlki rüblə müqayisədə 0,1 faiz kiçilib.

Halbuki Reuters-in sorğusunda iştirak edən iqtisadçılar iqtisadiyyatın 0,1 faiz artacağını proqnozlaşdırırdılar.

Beləliklə, faktiki iqtisadi artım göstəricisi analitiklərin proqnozundan 0,2 faiz bəndi aşağı olub.

Bununla yanaşı, oktyabr ayında Fransada inflyasiya 2023-cü ilin sonundan bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb.

Fransanın iqtisadiyyat naziri Rolan Leskür (Roland Lescure) mövcud vəziyyəti daxili və xarici iqtisadi şokların görünməmiş birləşməsi kimi qiymətləndirib. 

Etirazlar və siyasi parçalanma büdcə islahatlarını çətinləşdirir

“Fitch” Fransada siyasi vəziyyətin dövlət maliyyəsinin sağlamlaşdırılması üçün əlavə çətinliklər yaratdığını bildirib.

Agentliyin qiymətləndirməsinə görə, ictimai xidmətlər, yaşayış xərcləri və büdcə siyasəti ilə bağlı genişmiqyaslı etirazlar hökumətin fiskal konsolidasiya tədbirlərini həyata keçirməsini çətinləşdirir.

Son həftələr Parisdə və Fransanın digər şəhərlərində yüz minlərlə insan etiraz aksiyalarına qatılıb. Aksiyaların bir hissəsində vandalizm və zorakılıq halları da qeydə alınıb. 

Agentlik hesab edir ki, siyasi parçalanma və sosial narazılıqlar büdcə xərclərinin azaldılması və dövlət borcunun artımının məhdudlaşdırılması istiqamətində uzunmüddətli qərarların qəbulunu çətinləşdirə bilər.

Fransa hökuməti isə ilin sonunadək büdcə kəsirinin azaldılmasına yönəlmiş məsuliyyətli büdcənin qəbul edilməsinin vacibliyini vurğulayır.

İqtisadiyyat naziri Rolan Leskür bildirib ki, hökumət büdcə kəsirini ÜDM-in 5 faizinə endirməyi hədəfləyən fiskal tədbirləri davam etdirmək niyyətindədir. 

“Moody’s” də Fransaya mənfi proqnoz verir

“Fitch”in qərarı digər beynəlxalq kredit reytinqi agentliyi “Moody’s”in Fransa ilə bağlı qiymətləndirməsindən bir neçə gün sonra açıqlanıb.

“Moody’s” oktyabrın 23-də Fransanın kredit reytinqini “Aa3” səviyyəsində, reytinq üzrə proqnozunu isə “neqativ” olaraq saxlayıb.

Agentlik qərarını 2027-ci il üçün büdcə kəsirinin azaldılmasını nəzərdə tutan büdcənin qəbul ediləcəyi, eləcə də qarşıdakı aylarda maliyyələşmə təzyiqlərinin və sosial gərginliyin zəifləyəcəyi gözləntiləri ilə əsaslandırıb.

Beləliklə, iki aparıcı beynəlxalq kredit reytinqi agentliyi Fransanın dövlət maliyyəsinin gələcək vəziyyətinə dair mənfi proqnoz verir. 

Kredit reytinqinin aşağı salınması riski artır

“Fitch”in reytinq üzrə proqnozu “neqativ”ə dəyişdirməsi Fransanın kredit reytinqinin dərhal aşağı salınması demək deyil.

Ölkənin “A+” reytinqi qüvvədə qalır. Lakin mənfi proqnoz gələcək qiymətləndirmələr zamanı kredit reytinqinin aşağı salınması riskinin artdığını göstərir.

Agentlik Fransanın böyük və şaxələndirilmiş iqtisadiyyatını, güclü dövlət institutlarını, avrozonaya üzvlüyünü və dayanıqlı bank sektorunu ölkənin kredit qabiliyyətini dəstəkləyən əsas amillər kimi qiymətləndirir.

“Fitch” Fransanın kredit reytinqinə növbəti baxışını ən geci 2027-ci ilin fevral ayının sonunadək keçirməyi planlaşdırır. 

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da