"Norveç və İsveçin iqtisadi zonalarında "Şimal axını 1" və "Şimal axını 2" qaz kəmərlərində qaz sızması, ehtimal ki, təxribat nəticəsində baş verən partlayışların nəticəsidir".

Marja xəbər verir ki, bunu İsveçin xarici işlər naziri Ann Linde Twitter-də yazıb.

"Biz məlumat toplamağa davam edirik", - Linde əlavə edib.

Bir neçə saat ərzində “Şimal axını 1” və “Şimal axını 2”də üç sızma aşkar edilib. Onlardan birincisi Danimarkanın Bornholm adası yaxınlığında “Şimal axını 2”də aşkar edilib. Daha sonra “Şimal axını 1”də iki sızma qeydə alınıb. Danimarka Enerji Agentliyi böyük miqdarda qazın dənizə daxil olduğunu bildirib. Təyyarə və gəmilərin hadisə yerinə beş dəniz milindən yaxın yaxınlaşması qadağandır.

Daha sonra isveçli seysmoloqlar sentyabrın 26-da boru kəməri marşrutları boyunca iki partlayış qeydə aldıqlarını bildiriblər. 

HADİSƏ BARƏDƏ MƏLUMATLAR

Rusiya Federasiyasından Almaniyaya gedən “Şimal axını” və “Şimal axını 2” qaz kəmərlərinin üç xəttində təzyiq aşağı düşüb. Danimarkanın Bornholm adası yaxınlığında qaz sızması qeydə alınıb. İlk məlumata görə, bunun səbəbi məqsədyönlü təxribat ola bilər.

Qaz kəməri operatoru "Nord Stream AG" şirkəti sızmanı görünməmiş hadisə adlandıraraq, bərpa müddətini hələ təxmin etmək mümkün olmadığını deyir.

“Şimal axını 1” və “Şimal axını 2” qaz kəmərləri istismara tam hazır idi. Birincisi ilə qaz təchizatı vaxtaşırı olaraq Qərb sanksiyaları şəraitində sertifikatlaşdırılması mürəkkəb olan təmir və texniki xidmət işlərinə görə dayandırılıb. İkinci qaz kəmərinin sertifikatlaşdırılması fevralın 22-də Almaniya tərəfindən dayandırılıb, bir gün sonra isə Ukraynada baş verən hadisələrə görə ABŞ “Şimal axını 2” layihəsinin operatoruna qarşı sanksiyalar tətbiq edib.

“Nord Stream 2”nin iki xəttindən birində təzyiqin düşməsi sentyabrın 26-na keçən gecə qeydə alınıb. Eyni zamanda, Almaniya, Danimarka, İsveç, Finlandiya və Rusiyanın sahil xidmətlərinə məlumat verilib. Qaz kəməri operatorunun mətbuat xidməti hadisənin Danimarkanın Bornholm adasının cənub-şərqindəki iqtisadi zonasında (EEZ) baş verdiyini bildirib.

Həmin gün axşam saatlarında “Şimal axını 1”in hər iki xəttində təzyiq azalıb. Normal şəraitdə boru içərisində təzyiq 105 bar təşkil edir, lakin indi Alman bölməsində yalnız 7 bara çatır.

“Nord Stream 2 AG” şirkətinin sözçüsü Ulrix Lissek izah edib ki, boru kəməri boyunca “haradasa yəqin ki, dəlik yaranıb”. Təzyiqlərin düşməsinin dəqiq səbəbini sanksiyalar və yerlərdə kadr çatışmazlığı səbəbindən müəyyən etmək mümkün olmayıb.

Səlahiyyətlilərin qiymətləndirmələri ilə tanış olan mənbələr, bunun dalğıclar və ya sualtı qayıqlar olmadan mümkün olmayan "hədəflənmiş təxribat" olduğunu qeyd edirlər. İlk ehtimallara görə, buna görə Ukrayna və ya Ukraynaya bağlı qüvvələr məsuliyyət daşıya bilər.

Rusiya Federasiyası Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov da bunun təxribat ola biləcəyini istisna etməyib, Kreml insidentdən son dərəcə narahatdır.

Danimarka rəsmiləri bildiriblər ki, onlar “Şimal axını” və “Şimal axını 2” qaz kəmərlərindən qaz sızması ilə bağlı hadisəni düşünülmüş hərəkət kimi qiymətləndirirlər.

Polşanın baş naziri Mateusz Moravetski hadisənin Ukraynada "vəziyyətin növbəti gərginləşməsi" olduğuna əmin olduğunu bildirib.

Polşanın baş naziri Mateuş Moravetski Rusiyanın “Şimal axını” və “Şimal axını 2” qaz kəmərlərində qaz sızmalarını təşkil edə biləcəyi ilə bağlı açıqlama verib. "Yəqin ki, bu, təxribat aktı idi. Yəqin ki, bu, Rusiyadan gələn siqnaldır", - o deyib.

"Bu, bizi çox narahat edir. Bu, rusların Avropada sabitliyi daha da pozmaq üçün hansı vasitələrə və mexanizmlərə əl atmağa qadir olduğunu göstərir", - Moravetski iddia edib.

Danimarkanın Energetika Nazirliyinin rəhbəri hesab etmir ki, “Şimal axını” səhlənkarlıq nəticəsində zədələnə bilər.

İsveçin Uppsala Universitetinin seysmoloqları əmindirlər ki, Şimal axınında qaz sızması hadisələri zəlzələ və ya sürüşmə nəticəsində deyil, partlayışlar nəticəsində baş verib.

"Nord Stream AG" bildirib ki, boru kəmərinin sızmasına fiziki ziyan səbəb olub.

Danimarka Dəniz İdarəsi qaz kəməri marşrutunun keçdiyi Bornholmdan şimal-şərqdə qaz sızması barədə məlumat verib. Gəmilərə fövqəladə vəziyyət yerindən 5 mil yan keçmələri tövsiyə olunur.

Almaniya İqtisadiyyat Nazirliyi hadisənin respublikanın enerji təchizatına heç bir təsir göstərməyəcəyinə inandırır. Avropa Komissiyası da bəyan edib ki, Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyi pozulmayıb.

Avropada qazın qiyməti Londonun ICE birjasında ticarət zamanı 12% - 1000 kubmetr üçün 1950 dollara qədər bahalaşıb.

Almaniya İqtisadiyyat Nazirliyi qaz kəmərlərində təzyiqin aşağı düşməsinin səbəbini və sızmanın yerini hələ də müəyyən edə bilməyib. Şəbəkə operatoru Gascade, Almaniyanın Federal Şəbəkə Agentliyi, polis və Meklenburq-Qərbi Pomeraniya hökuməti problem üzərində işləyir.

Rusiyanın Danimarkadakı səfirliyi hesab edir ki, “Şimal axını” və “Şimal axını 2” boru kəmərlərində baş verən hadisə araşdırılmalı və nəticələri ictimaiyyətə açıqlanmalıdır.

"Qazprom" Ukrayna ərazisindən Avropaya qaz nəql edir.