Rusiya rublunun ABŞ dolları qarşısında 2023-cü ildə bir qədər də ucuzlaşacağı gözlənilir.

Marja xəbər verir ki, bunu "Otkritie Investments"in qlobal tədqiqat şöbəsinin rəhbəri Mixail Şulqin bildirib.

Onun fikrincə, rublun dinamikası ticarət balansındakı dəyişikliklərdən, yəni ixrac və idxalla nələrin baş verəcəyindən asılı olaraq qalacaq. Ancaq indi bu, Maliyyə Nazirliyinin əmri ilə büdcə qaydası çərçivəsində Rusiya Milli Sərvət Fondundan (NWF) aktivlərin alınması/satılması ilə məşğul olan Mərkəzi Bankın hərəkətləri ilə düzəldiləcək.

Hesablamalar 2023-cü ildə pul ifadəsində idxalın 10-15% artacağı, ixracın isə ən azı 20% azalacağı gözləntilərinə əsaslanır. Nəticədə, 2022-ci ilə nisbətən mal və xidmətlər balansının profisiti təxminən iki dəfə azalacaq.

Şulqin qarşıdakı ildə rublun məzənnəsinə idxaldan ciddi təzyiq gözləmir.

"Hətta keçən ilin sonunda əmtəə idxalı təxminən Ukrayna ətrafında münaqişədən əvvəlki səviyyəyə çatıb. Bu il o, rəvan artacaq, halbuki biz investisiya idxalının əhəmiyyətli dərəcədə bərpasını gözləmək üçün heç bir ilkin şərt görmürük. Ona görə də əsas məqam məzənnənin dinamikası 2022-ci ildə nisbi olaraq ixracın monetar ifadədə nə qədər azalacağı və nəticədə valyuta gəlirlərinin nə qədər azalacağı ilə müəyyən ediləcək”, - ekspert bildirib.

Bazar 2023-cü ildə büdcə kəsirinin əhəmiyyətli dərəcədə genişlənməsi risklərinə də diqqət yetirir. Maliyyə Nazirliyinin yanvar ayı üçün ilkin statistikası bu ayda 1,76 trilyon rubl büdcə kəsiri olduğunu göstərib. Bu isə Rusiya valyutasına təzyiq göstərir.

"Rublun zəifləməsi büdcə gəlirlərini artırmağın və ixracatçılar üçün daha əlverişli məzənnə hesabına vəziyyəti yaxşılaşdırmağın yollarından biridir. Amma bu, qısamüddətli effektdir. Rublun zəifləməsinin faydalı olduğunu iddia etmək düzgün deyil, uzunmüddətli perspektivdə büdcə üçün çətinliklər yarada bilər. Ucuzlaşan rubl inflyasiyanı stimullaşdırır, ona görə də Maliyyə Nazirliyi sonda inflyasiyaya uyğun xərcləri artırmağa məcbur olacaq (daha yüksək indeksasiya, investisiya proqramları üzrə xərclər və s. ). Həmçinin zəif rubl dövlət borcuna xidmət xərclərini artırır" - Şulqin bildirib.

Həmçinin ekspert qeyd edib ki, 2023-cü ilin əvvəlində rublun zəifləməsi Rusiya nefti və neft məhsulları ilə bağlı məhdudlaşdırıcı tədbirlərin tətbiqi ilə əlaqədar valyuta gəlirlərinin azalacağı gözləntilərini əks etdirir. Neft sənayesinə vergilərin yaxın həftələrdə tənzimlənəcəyi gölənilir. Nəticədə neft-qaz gəlirlərindən büdcəyə daxilolmalar artacaq.

Eyni zamanda, son rəqəmlər göstərir ki, Rusiya neft şirkətləri hasilat həcmini artırır və hazırda hasilat ötən ilin fevral ayı səviyyəsinə yaxındır. Beləliklə, neft şirkətlərinin böyük qiymət endirimləri fonunda ixracı artırır, neft və neft məhsullarının tədarükünü Yaxın Şərq və Asiyaya yönləndirirlər.

Şulqinin fikrincə, endirimlərin stabilləşdiyi, hətta bir qədər azaldığı, ilin ikinci yarısında isə dünya bazarında neftin qiymətinin 90-100 dollar/barelə yüksələcəyi ssenarisi istisna edilməməlidir. Bu, rublun zəifləməsini dayandıra və onun 2022-ci ildə müşahidə olunan möhkəmlənməsini stimullaşdıra bilər. 

Şulqin hesab edir ki, ilin ikinci yarısında məzənnə 70-75 diapazonunda deyil, 75-80 diapazonunda ola bilər.

"Hələlik 2023-cü il üçün əsas ssenari bir dollar üçün 77 rubl təşkil edir", - ekspert yekunlaşdırıb.