Türkiyə Mərkəzi Bankı inflyasiyanı aşağı salmaq və Türk lirəsini devalvasiyadan qorumaq üçün mütləq sərt pul kredit siyasətini, yəni kəskin faiz artımını həyata keçirməlidir.

Marja xəbər verir ki, bunu maliyyə bazarları üzrə ekspert Tələt Kalayev bildirib.

O, qlobal mərkəzi bankların faiz siyasətini, ölkə üzrə inflyasiya göstəricisini və ilin əvvəlində milli valyutanın kursunun dəyişməsini göstərən cədvəl hazırlayıb. Cədvəldə real mərkəzi bank dərəcəsi - Mərkəzi Bankların uçot dərəcəsi ilə inflyasiyanın fərqini əks etdirir.

"Göründüyü kimi Real Mərkəzi Bank dərəcəsi Türkiyədə (-31.10%) və Argentinada (-11.80%) çox mənfidir və bunun nəticəsində ilin əvvəlindən türk lirəsi 20%, argentina pesosu isə 27% dəyər itirmişdir. Türkiyə Mərkəzi Bankı inflyasiyanı aşağı salmaq və türk lirəsini devalvasiyadan qorumaq üçün mütləq sərt pul kredit siyasətini, yəni kəskin faiz artımını həyata keçirməlidir. Belə bir hal keçən ilin mart ayında Rusiya Mərkəzi Bankı tərəfindən həyata keçirilmişdir. O zaman Rusiya Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini 9.50%-dən 20.00%-ə qədər artırmış və vəziyət stabilləşəndən sonra faizi azaltmağa başlamışdır. 

Ümumiyyətlə, bu iqtisadiyyat üçün ağır qərardır, çünki: 

1. Banklar tərəfindən verilən kredit faizləri kəskin artacaq və ölkədə kreditləşmə tədricən aşağı düşəcək. Bu öz növbəsində ÜDM-nin düşməsinə gətirib çıxaracaq.

2. Dövlət və korporativ istiqrazların bazar dəyəri aşağı düşəcək və bankların kapitalına və likvidliyinə neqativ təsir edəcək. Türkiyə Mərkəzi Bankı tərəfindən banklara dəstək proqramı tətbiq olunmalıdır, belə bir təcrübə cari ilin mart ayında ABŞ-ın Federal Ehtiyatlar Sistemi tərəfindən tətbiq olunmuşdur. ABŞ banklarının təcili maliyyələşdirmə proqramı “Bank Term Funding Program” Silikon Valley Bank və digər bankların müflis olmasından sonra banklara likvidlik təmin etmək üçün yaradılmışdır.   

3. Uçot dərəcəsinin artması → bahalı kreditlər + əlverişli depozit faizləri → əhali xərcləri azaldır + yığımları artırır → inflyasiya yavaşlayır. Bir tərəfdən inflyasiya azalacaq, digər tərəfdən iqtisadi artım zəifləyəcək",- Tələt Kalayev bildirib.