2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycana avtomobil idxalında kəskin azalma qeydə alınıb. Xüsusilə hibrid və elektrik mühərrikli avtomobillərin idxalındakı geriləmə ümumi bazar göstəricilərindən daha sərt olub.

Marja.az Dövlət Gömrük Komitəsinin 2025 və 2026-cı illərin ilk 8 ayı üzrə xarici ticarət statistikasını müqayisə edib.

2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycana ümumilikdə 74 min 481 ədəd mühərrikli nəqliyyat vasitəsi idxal edilmiş və onların statistik dəyəri 1 milyard 381,4 milyon dollar təşkil etmişdi. 2026-cı ilin eyni dövründə isə idxal olunan nəqliyyat vasitələrinin sayı 48 min 398 ədədə, statistik dəyəri isə 955,4 milyon dollara düşüb.

Marja.az-ın hesablamasına görə, bir il ərzində avtomobil idxalının sayı 26 min 83 ədəd və ya 35% azalıb. İdxalın statistik dəyərində isə 426 milyon dollara yaxın və ya 30,8%-lik azalma baş verib.

Bu rəqəmlər göstərir ki, idxal olunan avtomobillərin sayı onların ümumi dəyərindən daha sürətlə azalıb.

Bir avtomobilin orta statistik dəyəri yüksəlib

2025-ci ilin ilk 8 ayında idxal edilmiş bütün nəqliyyat vasitələrinin ümumi statistik dəyəri avtomobil sayına bölündükdə hər nəqliyyat vasitəsinə orta hesabla təxminən 18,5 min dollar düşürdü. 2026-cı ildə bu göstərici təxminən 19,7 min dollara yüksəlib. Beləliklə, idxal olunan nəqliyyat vasitəsinin orta statistik dəyəri təxminən 6,4% artıb.

Burada söhbət pərakəndə satış qiymətindən deyil, gömrük statistikasında göstərilən ümumi statistik dəyərin avtomobil sayına nisbətindən gedir.

Minik avtomobillərinin idxalı 25 mindən çox azalıb

Ən böyük azalma əsasən adam daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş minik avtomobillərində qeydə alınıb. 2025-ci ilin ilk 8 ayında Azərbaycana 68 min 295 ədəd minik avtomobili və digər bu kateqoriyaya daxil olan mühərrikli nəqliyyat vasitəsi gətirilmişdi. Onların statistik dəyəri 1 milyard 243 milyon dollara yaxın idi. 2026-cı ilin eyni dövründə minik avtomobillərinin sayı 42 min 755 ədədə, statistik dəyəri isə 788,5 milyon dollara düşüb.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da

Beləliklə, minik avtomobillərinin idxalı say ifadəsində 37,4%, dəyər ifadəsində isə 36,6% azalıb. Başqa sözlə, 8 ay ərzində ötən illə müqayisədə Azərbaycana 25 min 540 ədəd daha az minik avtomobili gətirilib.

Hibrid avtomobillərin idxalında 60%-lik çöküş

Ən diqqətçəkən dəyişiklik hibrid avtomobillərdədir. Xarici enerji mənbəyindən doldurulma imkanına malik olmayan, daxili yanma mühərriki ilə yanaşı elektrik mühərriki ilə də hərəkətə gətirilən avtomobillərin idxalı 2025-ci ilin ilk 8 ayında 11 min 531 ədəd olmuşdu. Statistik dəyər 241,8 milyon dollar təşkil etmişdi. 2026-cı ilin eyni dövründə bu kateqoriya üzrə cəmi 4 min 429 avtomobil idxal edilib və onların statistik dəyəri 94,9 milyon dollar olub. Nəticədə bu növ hibrid avtomobillərin sayı 61,6%, statistik dəyəri isə 60,8% azalıb.

Plug-in hibridlərdə də kəskin azalma

Xarici enerji mənbəyindən doldurulma imkanına malik hibrid avtomobillərin — plug-in hibridlərin idxalında da təxminən 60%-lik geriləmə qeydə alınıb. 2025-ci ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycana 25 min 652 belə avtomobil gətirilmiş və onların statistik dəyəri 491,2 milyon dollar olmuşdu. 2026-cı ilin ilk 8 ayında isə plug-in hibrid avtomobillərin sayı 10 min 274 ədədə, dəyəri 225,3 milyon dollara düşüb. Say ifadəsində azalma 59,9%, dəyər ifadəsində isə 54,1% təşkil edib.

Maraqlıdır ki, idxal sayı daha sürətlə azaldığından bir plug-in hibridin orta statistik dəyəri təxminən 19,1 min dollardan 21,9 min dollara yüksəlib. Bu, təxminən 14,5%-lik artım deməkdir.

Elektromobil idxalı yarıdan çox azalıb

Tam elektriklə hərəkət edən avtomobillərdə də ciddi geriləmə var. 2025-ci ilin ilk 8 ayında ölkəyə 1412 elektromobil gətirilmişdi. Onların statistik dəyəri 44,3 milyon dollar təşkil etmişdi. 2026-cı ilin eyni dövründə isə 637 elektromobil idxal edilib və statistik dəyər 16,6 milyon dollara düşüb. Beləliklə, elektromobil idxalı say ifadəsində 54,9%, dəyər ifadəsində 62,6% azalıb. Bir elektromobilə düşən orta statistik dəyər də təxminən 31,4 min dollardan 26 min dollara enib.

Hibrid və elektrik avtomobillərinin bazardakı çəkisi də kəskin düşüb

Üç kateqoriya — klassik hibrid, plug-in hibrid və tam elektrik avtomobilləri birlikdə götürüldükdə daha diqqətçəkən mənzərə yaranır. 2025-ci ilin ilk 8 ayında bu kateqoriyalar üzrə ümumilikdə 38 min 595 avtomobil idxal edilmişdi. 2026-cı ilin eyni dövründə həmin rəqəm 15 min 340 avtomobilə düşüb. Azalma 60,3% təşkil edir.

Bundan əlavə, sözügedən avtomobillərin minik avtomobili idxalındakı payı 2025-ci ildə təxminən 56,5% olduğu halda, 2026-cı ildə təxminən 35,9%-ə enib.

Bu, təkcə ümumi avtomobil idxalının azalmasını deyil, idxal strukturunun da dəyişdiyini göstərir.

Avtobusların sayı demək olar dəyişməyib, amma dəyəri 65% artıb

Digər maraqlı tendensiya sərnişin avtobuslarında müşahidə edilir. 10 və daha çox adam daşımaq üçün nəzərdə tutulan nəqliyyat vasitələrinin sayı 2025-ci ildə 478, 2026-cı ildə isə 468 ədəd olub. Yəni say cəmi 2,1% azalıb. Lakin onların statistik dəyəri 43,2 milyon dollardan 71,3 milyon dollara yüksəlib. Artım təxminən 65%-dir.

Bir avtobusa düşən orta statistik dəyər təxminən 90,5 min dollardan 152,4 min dollara yüksəlib — artım 68%-dən çoxdur. Bu göstərici 2026-cı ildə idxal olunan avtobus parkının qiymət strukturunda ciddi dəyişiklik olduğunu göstərir.

Yük avtomobillərinin idxalı da azalıb

Yük daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş avtomobillərin idxalı 5 min 369 ədəddən 4 min 745 ədədə düşüb. Azalma 11,6% təşkil edib. Dəyər isə 63,7 milyon dollardan 44,7 milyon dollara geriləyib — təxminən 29,9%. Bu kateqoriyada avtomobil başına düşən orta statistik dəyər də azalıb.

Xüsusi təyinatlı avtomobillərdə əks tendensiya

Ümumi bazardakı azalmanın əksinə olaraq, xüsusi təyinatlı mühərrikli nəqliyyat vasitələrinin idxalı yüksəlib. Onların sayı 339-dan 430-a, statistik dəyəri isə 31,5 milyon dollardan 50,9 milyon dollara çatıb. Sayda artım 26,8%, dəyərdə isə 61,8% təşkil edib.

2026-cı ilin ilk 8 ayının göstəriciləri Azərbaycan avtomobil idxalında sadəcə zəifləmə deyil, ciddi struktur dəyişikliyi olduğunu göstərir. Ümumi avtomobil idxalı 35% azalarkən, minik avtomobillərində azalma 37%-dən çox olub. Hibrid və elektrik avtomobillərinin birlikdə idxalında isə geriləmə 60%-i keçib.

Digər tərəfdən, avtobus və xüsusi təyinatlı nəqliyyat vasitələrinin statistik dəyərinin kəskin yüksəlməsi göstərir ki, kommersiya və xüsusi nəqliyyat seqmentlərində tam fərqli dinamika mövcuddur.

Gömrük statistikasının 6-cı səhifəsi azalmanın səbəblərini açıqlamır. Buna görə vergi-gömrük rejimi, bazar tələbi, qiymət dəyişiklikləri və digər faktorların təsirini yalnız bu cədvəldən çıxarmaq mümkün deyil. Lakin rəqəmlərin özü 2026-cı ildə avtomobil idxalının əvvəlki ilin yüksək bazasından əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşdüyünü açıq şəkildə göstərir.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da