ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED - ABŞ Mərkəzi abnkı) faiz qərarını açıqlayıb.

Marja.az xəbər verir ki, gözlənildiyi kimi FED gecəlik faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artıraraq hədəf diapazonunu 3,50% - 3,75% aralığından 3,75% – 4,00%-ə aralığına yüksəldib. Bu, Fed-in 2023-cü ildən bəri ilk faiz artımıdır.

Məqsəd davamlı artan inflyasiya problemini cilovlamaqdır. 

CME Group-un FedWatch alətinin fyuçers qiymətlərinə əsaslanan göstəricilərinə görə, treyderlər Federal Açıq Bazar Komitəsinin (FOMC) federal fondlar üzrə gecəlik faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artıraraq hədəf diapazonunu 3,75–4,00%-ə yüksəldəcəyinə 90%-dən yüksək ehtimal verirdilər. Bir ay əvvəl bu ehtimal cəmi 36% idi. Həmin vaxt bazar zəif inflyasiya göstəricilərinin və FED sədri Kevin Warsh-un sərt pul siyasəti kursuna ehtiyatlı mövqeyinin faiz artımı gözləntilərini məhdudlaşdıracağını düşünürdü.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da

Neft qiymətlərindəki yüksəliş və ABŞ-da son dövrdə açıqlanan baza istehlak inflyasiyası göstəricilərinin gözləntilərdən yüksək olması fonunda valyuta bazarları FED-in bu iclasda faizləri 25 baza bəndi artırması ehtimalını 90%-dən yüksək qiymətləndirirdi.

Bloomberg-in sorğusunda iştirak edən iqtisadçıların bir hissəsi də son məlumatlardan sonra proqnozlarını dəyişərək 25 baza bəndlik faiz artımı gözlədiklərini bildirmişdilər. Reuters-in 14 sentyabr sorğusunda 101 iqtisadçıdan 86-sı Fed-in faiz diapazonunu 3,75–4,00%-ə qaldıracağını proqnozlaşdırmışdı.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bazar günü ABŞ-ın dünyada ən aşağı borclanma xərclərinə malik olmalı olduğu barədə mövqeyini yenidən ifadə etmişdi. Tramp son aylarda FED-in faiz siyasətini tənqid edib və daha aşağı faiz dərəcələrinin tərəfdarı olduğunu bildirib.

Kevin Uorşun Cerom Paueli əvəzləyərək Fed sədri vəzifəsinə başlamasından sonra Trampın mərkəzi banka yönəltdiyi tənqidlərin tonunda müəyyən yumşalma müşahidə olunub. Uorş 22 may 2026-cı ildə Fed sədri kimi and içib.

Bununla belə, Tramp digər FED rəsmilərini siyasi mövqe tutmaqda ittiham edib və Uorşun faizləri artırması üçün təzyiq altında olduğunu iddia edib. Reuters də Trampın faizlərin aşağı salınması tələblərinin FED rəhbərliyi üzərində siyasi təzyiq yaratdığını qeyd edib.

Uorş isə avqustun sonunda çıxışında baza qiymət təzyiqlərində nəzərəçarpacaq yaxşılaşmanın baş vermədiyini bildirmiş və inflyasiyanın FED-in 2%-lik hədəfinə doğru irəlilədiyinə dair yeni sübutlar olmadığı halda mərkəzi bankın görüləsi işi olduğunu vurğulamışdı.

FED-in bundan sonrakı faiz siyasətinə dair siqnallar baxımından Uorşun açıqlamaları və Federal Açıq Bazar Komitəsinin (FOMC) yenilənmiş iqtisadi proqnozları bazarlar tərəfindən yaxından izlənilir.

İş elanları AzVak.az-da

Fed 3 ildən çox müddətdə ilk dəfə faiz artırdıb, daha bir dəfə də faiz artıracağına işarə edib

ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) çərşənbə günü üç ildən çox müddətdə ilk dəfə faiz dərəcəsini artırıb və neft qiymətlərinin kəskin yüksəlməsi və digər amillərin yaratdığı inflyasiya ilə mübarizə çərçivəsində daha bir faiz artımının mümkün olduğuna işarə edib.

Bazarların böyük ölçüdə gözlədiyi qərarla Federal Açıq Bazar Komitəsi (FOMC) yekdilliklə — 12 səslə federal fondlar üzrə faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artırıb. Bununla faiz dərəcəsinin hədəf diapazonu 3,75–4%-ə yüksəlib.

“İnflyasiya yüksək olaraq qalır. Bugünkü pul siyasəti qərarı inflyasiyanın Komitənin 2%-lik hədəfinə daha vaxtında qayıtmasını dəstəkləyəcək. Komitə qiymət sabitliyini təmin edəcək”, — FOMC-nin iclasdan sonra yaydığı açıqlamada bildirilib.

FED rəsmilərinin son həftələrdə bir-birindən fərqlənən açıqlamalarına baxmayaraq, bazarlar faiz artımı ehtimalını 90%-dən yüksək qiymətləndirirdi. Bununla yanaşı, qərara qarşı bir neçə səsin ola biləcəyi də müzakirə edilirdi.

Davamlı yüksək inflyasiya göstəriciləri və Fed sədri Kevin Uorşun bir neçə həftə əvvəl verdiyi açıqlamalar Uoll-Striti mərkəzi bankın 2023-cü ilin iyulundan bəri ilk dəfə faiz artımına gedəcəyinə inandırmışdı.

Fed-in çərşənbə günü açıqladığı yenilənmiş iqtisadi proqnozlar rəsmilərin böyük əksəriyyətinin bu ilin sonunadək daha bir faiz artımını mümkün hesab etdiyini göstərib.

“Dot plot” adlanan faiz proqnozları cədvəlinə əsasən, proqnoz təqdim edən 18 iştirakçıdan 16-sı daha bir dəfə faiz artımını gözləyir. Onlardan dördü isə ilin sonunadək daha iki artımın mümkün olduğunu düşünür. İki iştirakçı Fed-in cari faiz artımından sonra dayanacağını gözləyir.

Fed sədri Kevin Uorş vəzifəyə başladıqdan sonra fərdi faiz proqnozu təqdim etməməyi seçib.

Sonrakı illər üçün isə əlavə faiz artımı nəzərdə tutulmur. Proqnozlarda 2028-ci ildə bir, 2029-cu ildə isə ən azı bir faiz endirimi göstərilir.

Fed inflyasiya proqnozlarını yüksəldib

Fed rəsmiləri bu il üzrə inflyasiya gözləntilərini də bir qədər artırıblar. Yeni proqnozlara görə, şəxsi istehlak xərcləri qiymət indeksinin (PCE) 2026-cı ilin sonunda 3,7%, ərzaq və enerji qiymətlərini nəzərə almayan baza PCE inflyasiyasının isə 3,4% təşkil edəcəyi gözlənilir. Hər iki göstərici iyun ayında açıqlanan proqnozlarla müqayisədə 0,1 faiz bəndi artırılıb.

FED inflyasiyanın 2%-lik hədəfə yalnız 2029-cu ildə qayıdacağını gözləyir. Bununla belə, 2027-ci ildə inflyasiyanın sürətlə zəifləyəcəyi proqnozlaşdırılır. Həmin il ümumi PCE inflyasiyasının 2,3%-ə, baza PCE inflyasiyasının isə 2,5%-ə düşəcəyi gözlənilir.

FED ilin əvvəlindən faiz dərəcəsini dəyişmirdi və avqustun sonlarınadək bu siyasətin davam etdiriləcəyi gözlənilirdi. Lakin yüksək inflyasiya və enerji qiymətlərində artım faiz artımı istiqamətində gözləntiləri gücləndirib.

Fed, adətən, inflyasiya ilə mübarizə və ya iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq məqsədilə faiz siyasətində yalnız bir addımla kifayətlənmir. İnflyasiya yüksək olduqda faizlərin uzun müddət yüksək saxlanılması, iqtisadi artım zəiflədikdə isə ardıcıl faiz endirimləri tətbiq edilməsi daha geniş yayılmış yanaşmadır.

İran müharibəsi və neft qiymətləri FED-in qərarına təsir edib

FED-in bu dəfə faiz artırmasının səbəbləri əvvəlki dövrlərlə müqayisədə qeyri-adi hesab olunur. Mərkəzi bank, adətən, İran müharibəsi nəticəsində yüksələn yanacaq qiymətləri və tariflərin gecikmiş təsirləri kimi müvəqqəti qiymət şoklarına birbaşa reaksiya verməməyə çalışır.

Lakin Fed rəsmiləri son günlərdə, xüsusilə əmək bazarının sabitləşməsi fonunda, qiymət artımlarını görməzlikdən gəlməyin mümkün nəticələrini daha ciddi qiymətləndirməyə başlayıblar.

Komitə işsizlik səviyyəsi üzrə proqnozunu iyun ayı ilə müqayisədə 0,2 faiz bəndi azaldaraq 4,1%-ə endirib.

Fed-in əsas narahatlığı enerji qiymətlərinin uzun müddət yüksək qalmasının inflyasiya gözləntilərini artıraraq qiymət artımının iqtisadiyyatın digər sahələrinə yayılmasıdır.

İqtisadçılar süni intellekt sahəsinə sürətlə artan investisiyaları da potensial inflyasiya amillərindən biri hesab edirlər.

FED rəsmilərinin yaddaşında pandemiyadan sonrakı “müvəqqəti inflyasiya” təcrübəsi də qalır. Həmin dövrdə mərkəzi bank Covid pandemiyasından qaynaqlanan tələb və təklif şoklarının zamanla aradan qalxacağını düşünürdü. Lakin inflyasiya sonradan 40 ilin ən yüksək səviyyələrinə çatmış və Fed faizləri sürətlə artırmağa məcbur olmuşdu.

İş elanları AzVak.az-da