Azərbaycanda istiqraz alışında canlanma yaranıb - SƏBƏBLƏRİ
![Azərbaycanda istiqraz alışında canlanma yaranıb - SƏBƏBLƏRİ](/storage/thumbnail/cover/cdn/2023/iyul/04/unicapital.jpg)
Azərbaycanda istiqrazlara artan marağın səbəbi haqda suallarımıza “Unicapital İnvestisiya Şirkəti”ASC-nin “Anderraytinq” şöbəsinin rəhbəri Elmidar Şirinzadə aydınlıq gətirib. Müsahibimiz kapital bazarlarına investisiyanın üstünlükləri mövzusuna da toxunub.
- Son zamanlar kapital bazarlarında istiqrazlarla əlaqədar müşahidə edilən canlanmanı nə ilə əlaqələndirirsiniz?
- Bildiyiniz kimi son zamanlarda kapital bazarlarında korporativ istiqrazlar və dövlət istiqrazları alışında əhəmiyyətli dərəcədə canlanma müşahidə edirik. Məsələyə həm emitentlər (borclanan tərəf), həm də investorlar (borc verən) tərəfdən yanaşmaq faydalı olardı.
Belə ki, emitentlər səhmlərini və istiqrazlarını kütləvi bazarda ticarətə buraxaraq kapital bazarlarının faydalarından geniş istifadə edirlər. Bu faydaları daha böyük müstəvidə araşdırsaq görərik ki, girov predmetinin olmaması, əsas vəsaitin annuitet metodla deyil, müddətin sonunda ödənilməsi, xalis aktivlərin iki misli həcmində borclanma imkanları emitentləri stimullaşdıran amillərdəndir. Kapital bazarları emitentlərə götürülən vəsaitin həcmi və müddət faizi kimi mövzularda sərbəstlik tanıyır. Həmçinin şirkətlər kapital bazarlarında tanınaraq kifayət qədər müsbət reputasiya və kredit reytinqi əldə edirlər. Bu da öz növbəsində növbəti buraxılışlarda daha aşağı faizlə və daha uyğun şərtlərlə borclanmaya zəmin yaradır.
Nəzərinizə çatdırmaq istərdim ki, Bakı Fond Birjasının (BFB) ilk və ən uzunmüddətli üzvü olan “Unicapital İnvestisiya Şirkəti”ASC qiymətli kağızların yerləşdirilməsi - anderraytinqi üzrə peşəkar xidmət göstərir.
Şirkət son dövrlərdə “Unibank KB” ASC, “AccessBank” QSC, “MAX” MMC, “Ferrum Capital” QSC və “MJ FS BOKT” QSC kimi tanınmış şirkətlərin anderrayteri olmuş, bütün kağızların 100% uğurla birjada yerləşdirilməsini təmin etmişdir.
Həmçinin cari ildə Unicapital “Finca Azərbaycan” QBKT MMC-yə məxsus qiymətli kağızların birjada yerləşdirilməsinə böyük dəstək göstərmişdir.
İnvestorlar nöqteyi-nəzərdən isə həm hüquqi şəxslər, həm də fiziki şəxslər vəsaitlərini dövlət və korporativ sektora investisiya edə bilirlər. Xüsusi ilə son 2 ildə korporativ sektorda olan şirkətlərin bir çoxunun istiqraz emissiyası kapital bazarlarının canlanmasına gətirib çıxarmışdır. İstiqrazlar alternativ investisiya alətlərinə nisbətən alıcılara daha çox seçim imkanı verir. Belə ki, investorlar həm yerli, həm də xarici valyutada bank, bank olmayan kredit təşkilatı (BOKT), müxtəlif maliyyə şirkətləri, istehsal şirkətləri və s. təşkilatların istiqrazlarına yatırım etmək hüququna malikdirlər.
- Hal-hazırda kapital bazarında fiziki şəxslər üçün nə kimi investisiya imkanları mövcuddur?
- Vergi Məcəlləsində edilmiş dəyişikliyə əsasən, 2023-cü il fevralın 1-dən etibarən, yalnız kütləvi təklif edilmiş və tənzimlənən bazarda ticarətə buraxılmış səhmlər və istiqrazlar üzrə müvafiq olaraq ödənilən dividend, diskont və faiz gəlirləri 5 il müddətinə vergidən azad edilir. Bu isə öz növbəsində fiziki şəxslərin qiymətli kağız alışına birbaşa təsir göstərir.
Xüsusilə qanunun qüvvəyə minməsi qiymətli kağız alıcıları arasında canlanma yaradıb. Faizlərin bank depozitlərinə nisbətdə 3 - 4 faiz bəndi yüksək olması, fiziki şəxslərin ödəmə mənbəyindən 10% vergidən azad edilməsi, vaxtından əvvəl istiqrazların yığılmış faizlərlə geri satışının təmin edilməsi və təkrar bazarda baha qiymətə satılma imkanı kimi faktorlar alıcılarda maraq oyadan amillərdəndir.
- İstiqrazlara investisiya etmək üçün tələb olunan minimal məbləğ nə qədərdir?
Bu qiymətli kağızlara ediləcək minimal investisiya məbləği alətin nominal qiymətinə əsasən fərqli olur.
Belə ki, Maliyyə Nazirliyinin dövlət istiqrazlarının nominal qiyməti 100 manat, bir çox korporativ istiqrazların nominal qiyməti isə 1 000 manat təşkil edir. Lakin bəzi korporativ istiqraz emissiyası edən şirkətlər fiziki şəxslərin alıcılıq qabiliyyətini nəzərə alaraq nominal qiyməti 100 manat həddində müəyyən etmişdir. Alış zamanı isə 3-cü tərəf (Bakı Fond Birjası, Milli Depozit Mərkəzi və İnvestisiya Şirkətləri) komissiyaları nəzərə çarpmayacaq dərəcədə aşağıdır. Buna görə də cari vəziyyətdə minimal investisiya məbləğini 100 azn kimi qiymətləndirmək yanlış olmazdı.
- İstiqrazları digər sabit gəlirli investisiya alətlərindən fərqləndirən əsas amillər nələrdir?
İstiqrazları sabit gəlirli investisiya alətləri kimi bank depozitləri ilə müqayisə etmək daha məqsədəuyğun olardı. İlk növbədə qeyd etmək lazımdır ki, onların gəlirlilik faizləri dayanıqlı banklara nisbətdə 1.5 dəfə daha yüksəkdir. Kütləvi təklif edilmiş istiqrazlarda vergi güzəştinin olması ümumi gəlirlilikdə 1% dən artıq qazanc təmin edir və bu alət daha likvid hesab edilir.
İstiqrazlara investisiya zamanı alıcıları maraqlandıran əsas məqamlardan biri də, qiymətli kağızı istənilən vaxt qaytarmağın mümkün olub olmamasıdır.
Hal-hazırda bir çox emitentlər geri alma öhdəliyi götürərək öz qiymətli kağızlarını birjada yerləşdirməyə üstünlük verirlər.
Təbii ki, geri qaytarma müəyyən vaxt çərçivəsində və öncədən razılaşdırılmış opsiyonun icra qiyməti əsasında həyata keçirilir.
Müştərilərin xəbərləri
SON XƏBƏRLƏR
-
3 saat əvvəl
Növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı “exit-poll”un nəticələri açıqlandı - SİYAHI
-
10 saat əvvəl
Azərbaycanın enerji resurslarının Avropa ölkələrinə ixracında Serbiyanın tranzit rolunu oynayır
- 12 saat əvvəl
-
-
13 saat əvvəl
Startaplar sahəsində tanınmış azərbaycanlı iş adamı Bakıya gələcək - GÖRÜŞƏ DƏVƏT
- 1 gün əvvəl
-
1 gün əvvəl
Mərkəzə 10 dəqiqəlik məsafədə, dəniz mənzərəli premium villalar – QİYMƏT
-
1 gün əvvəl
Azərbaycanda 125 deputat mandatı uğrunda 990 namizəd mübarizə aparacaq
-
1 gün əvvəl
Bakıda daha bir ünvanda “Burger King” və KFC restoranları açılacaq
- 1 gün əvvəl
- 1 gün əvvəl
-
1 gün əvvəl
Azercell süni intellektlə milli dəyərləri bir araya gətirir!
- 1 gün əvvəl
![Növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı “exit-poll”un nəticələri açıqlandı - SİYAHI](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/31/eksitpol.jpg)
Növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı “exit-poll”un nəticələri açıqlandı - SİYAHI
![Azərbaycanın enerji resurslarının Avropa ölkələrinə ixracında Serbiyanın tranzit rolunu oynayır](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/sentyabr/01/serbiya_xin.jpg)
Azərbaycanın enerji resurslarının Avropa ölkələrinə ixracında Serbiyanın tranzit rolunu oynayır
![Sabahın hava proqnozu](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/mart/03/baku_hava_kulek.jpg)
Sabahın hava proqnozu
![Bakıda daha bir ünvanda “Burger King” və KFC restoranları açılacaq](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/31/burgerking_kfc.jpg)
Bakıda daha bir ünvanda “Burger King” və KFC restoranları açılacaq
![İtaliyada turist vergisi 25 avroya qədər artırıla bilər](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/31/italiya.jpg)
İtaliyada turist vergisi 25 avroya qədər artırıla bilər
Ən çox oxunanlar
![Azercell süni intellektlə milli dəyərləri bir araya gətirir!](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/31/azercell_suni_intellekt.jpg)
Azercell süni intellektlə milli dəyərləri bir araya gətirir!
![Azərbaycan neftinin son qiyməti](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2023/avqust/07/neft_5036.jpg)
Azərbaycan neftinin son qiyməti
![Azercell şirkəti “Premium” paketlərin imkanlarını daha da genişləndirdi - YENİLİKLƏR](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/31/Azercell-loqo-600x400.jpg)
Azercell şirkəti “Premium” paketlərin imkanlarını daha da genişləndirdi - YENİLİKLƏR
![Bazar ertəsinin rəsmi məzənnəsi müəyyən olunub](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/29/dollar_zencir_3.jpg)
Bazar ertəsinin rəsmi məzənnəsi müəyyən olunub
![Sentyabr ayına olan hava proqnozu açıqlandı](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/30/sentyabr.jpg)
Sentyabr ayına olan hava proqnozu açıqlandı
!["Ziraat Bank Azərbaycan"ın Müşahidə Şurasına yeni sədr təyin edilib](/storage/thumbnail/thumbnail/cdn/2024/avqust/30/ziraatbank_azerbaycan.jpg)