Azərbaycanda 2025-ci il ərzində məcburi auditdən keçməli olan 6140 təsərrüfat subyektindən 4660-ı auditdən keçib.

Marja xəbər verir ki, bu barədə Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasının 2025-ci il üzrə fəaliyyətinin yekunlarına dair hesabatında bildirilir.

Hesabatdakı göstəricilərə əsasən, ötən il ölkə üzrə məcburi auditdən keçmə səviyyəsi 76,0% təşkil edib. Beləliklə, məcburi audit subyektlərinin 1 480-i və ya təxminən 24%-i auditdən keçməyib. Başqa sözlə, hər dörd məcburi audit subyektindən təxminən biri üzrə audit tələbi yerinə yetirilməyib.

Təşkilati-hüquqi formalar üzrə göstəricilər arasında ciddi fərqlər müşahidə olunub.

2025-ci ildə respublika üzrə məcburi audit subyekti olan 353 səhmdar cəmiyyətindən 334-ü auditdən keçib. Bu kateqoriya üzrə auditdən keçmə səviyyəsi 94,6% olub.

Ən böyük məcburi audit subyekti qrupu məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərdir. Hesabat dövründə 4 889 MMC-dən 3 650-si auditdən keçib. Bu isə 74,6%-lik göstəriciyə bərabərdir. Nəticədə yalnız MMC-lər üzrə 1 239 subyektin auditdən keçmədiyi məlum olur.

Publik hüquqi şəxslər arasında auditdən keçmə səviyyəsi daha aşağı olub. 147 publik hüquqi şəxsdən 92-si auditdən keçib və göstərici 62,6% təşkil edib. Bu, hesabatda göstərilən əsas təşkilati-hüquqi qruplar arasında ən aşağı göstəricidir.

Bələdiyyələr üzrə 685 məcburi audit subyektindən 523-ü auditdən keçib. Auditlə əhatə səviyyəsi 76,3% olub.

Bank və sığorta sektorunda 100%-lik nəticə

Maliyyə sektorunda isə məcburi audit tələbinin tam yerinə yetirildiyi görünür.

2025-ci ildə məcburi audit subyekti olan 22 bankın hamısı auditdən keçib. Eyni zamanda, hesabatda nəzərdə tutulan 18 sığorta təşkilatının hər biri üzrə audit aparılıb. Beləliklə, həm banklarda, həm də sığorta təşkilatlarında auditdən keçmə göstəricisi 100% təşkil edib.

Siyasi partiyalarda isə 26 məcburi audit subyektindən 21-i auditdən keçib. Bu istiqamətdə göstərici 80,8% olub.

Audit rəylərinin sayı 9,4% artıb

Auditorlar Palatasının hesabatında yerinə yetirilmiş müqavilələr üzrə verilmiş auditor rəylərinin strukturu da açıqlanıb.

Məlumatların təhlili göstərir ki, 2025-ci ildə ümumilikdə 5 679 auditor rəyi verilib. 2024-cü ildə bu göstərici 5 191 olub. Beləliklə, bir il ərzində verilmiş rəylərin sayı 488 ədəd və ya təxminən 9,4% artıb.

2025-ci ildə verilmiş rəylərin:

• 4 330-u müsbət;

• 1 301-i şərti müsbət;

• 37-si mənfi;

• 11-i isə rəy verilməsindən imtina olub.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da

2024-cü ildə isə 3 954 müsbət, 1 213 şərti müsbət, 19 mənfi rəy verilib, 5 halda rəy verməkdən imtina edilib.

Müsbət rəylərin sayı 376 ədəd və ya 9,5%, şərti müsbət rəylərin sayı isə 88 ədəd və ya 7,3% artıb.

Diqqətçəkən məqam mənfi rəylərin və rəy verməkdən imtina hallarının artmasıdır. Mənfi rəylərin sayı 19-dan 37-yə yüksəlib ki, bu da təxminən 95% artım deməkdir. Rəy verilməsindən imtina hallarının sayı isə 5-dən 11-ə çataraq 2,2 dəfə artıb.

Yerli auditor təşkilatlarının payı yüksəkdir

2025-ci ildə audit rəylərinin böyük hissəsi yerli auditor təşkilatları tərəfindən verilib.

Yerli auditor təşkilatları üzrə müsbət rəylərin sayı 2024-cü ildəki 2 653-dən 2025-ci ildə 2 999-a yüksəlib. Şərti müsbət rəylər 794-dən 908-ə, mənfi rəylər isə 14-dən 30-a çatıb. Rəy verilməsindən imtina hallarının sayı isə 1-dən 11-ə yüksəlib.

“Böyük dördlük” kimi tanınan beynəlxalq audit şirkətləri üzrə müsbət rəylərin sayı 137-dən 178-ə yüksəlib, şərti müsbət rəylərin sayı isə 32-dən 24-ə düşüb. Bu şirkətlər tərəfindən 2025-ci ildə mənfi rəy və ya rəy verməkdən imtina halı qeydə alınmayıb.

Xarici hüquqi şəxslərin ticarət nişanından istifadə edən auditor təşkilatları üzrə müsbət rəylərin sayı 325-dən 392-yə, şərti müsbət rəylərin sayı isə 40-dan 61-ə yüksəlib. Bu kateqoriyada da mənfi rəy və rəy verməkdən imtina qeydə alınmayıb.

Sərbəst auditorların verdiyi rəylərin sayında isə azalma baş verib. Onların müsbət rəylərinin sayı 839-dan 761-ə, şərti müsbət rəylərinin sayı 347-dən 308-ə enib. Mənfi rəylərin sayı 5-dən 7-yə yüksəlib.

Təhlil göstərir ki, 2025-ci ildə Azərbaycanda audit xidmətlərinin ümumi həcmi genişlənsə də, məcburi auditdən yayınma problemi tam aradan qalxmayıb. Xüsusilə publik hüquqi şəxslər və MMC-lərdə auditlə əhatə səviyyəsinin bank, sığorta və səhmdar cəmiyyətləri ilə müqayisədə aşağı olması diqqət çəkir.

Eyni zamanda, mənfi rəylərin və rəy verməkdən imtina hallarının artması auditorların maliyyə hesabatlarında aşkar etdikləri əhəmiyyətli uyğunsuzluqların və ya yetərli audit sübutlarının əldə edilməsində yaranan problemlərin əvvəlki illə müqayisədə daha çox audit hesabatında əks olunduğunu göstərir.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da

Həmçinin oxu

“Böyük Dördlük” Azərbaycanda bazarın təxminən 60%-nə nəzarət edib